بررسی رابطه بین سواد اطلاعاتی کاربران و رضایت آنان از خدمات کتابخانه (پژوهش موردی: کتابخانه مرکزی دانشگاه محقق اردبیلی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار/ دانشگاه تهران

2 فارغ التحصیل مدیریت اطلاعات/ دانشگاه تهران

چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه بین سواد اطلاعاتی کاربران کتابخانه مرکزی دانشگاه محقق اردبیلی و رضایت آنان از خدمات این کتابخانه است.
پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و روش پژوهش، پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 96 شامل 11647 نفر است. حجم نمونه 253 نفر است، که در آن از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده شد. ابزار اندازه‌گیری، پرسشنامه رضایت کاربران، شامل لیب‌کوال برای رضایت از خدمات محلی کتابخانه، وب‌کوال4 برای رضایت از وبگاه کتابخانه و پرسشنامه سنجش سواد اطلاعاتی ( ای.سی.آر.ال. 2000) است. داده‌های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمون من‌ویتنی، آزمون کروسکال‌والیس، و ضریب همبستگی اسپیرمن) در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس. نسخه 22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
یافته‌های این پژوهش نشان داد که بین استانداردهای اول، دوم و چهارم از سواد اطلاعاتی و بعد اول و دوم رضایت از خدمات محلی کتابخانه رابطه مثبت و معنادری وجود دارد. در بخش وبگاه نیز بین استانداردهای دوم، سوم و چهارم از سواد اطلاعاتی و بعد اول، دوم و سوم رضایت از خدمات وبگاه رابطه مثبت و معنادری وجود دارد. با این حال، شدت رابطه ضعیف بوده، به طوری که در حالت کلی بین سواد اطلاعاتی کاربران کتابخانه مرکزی دانشگاه محقق اردبیلی و رضایت آنان از بخش خدمات محلی این کتابخانه، رابطه معنا‌داری مشاهده نشد، اما بین سواد اطلاعاتی کاربران و رضایت آنان از وبگاه این کتابخانه رابطه مثبت و معنا‌داری مشاهده شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between users ' information literacy and their satisfaction of library services (Case Study: Central library of University of Mohaghegh Ardabili )

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Fahimnia 1
  • Alireza Noruzi 1
  • neda salimi 2
1 Associate Professor/ University of Tehran
2 Graduated in library & information management/ University of Tehran
چکیده [English]

The purpose of this study is investing the relationship between users' information literacy and their satisfaction of central Library services of the University of Mohaghegh Ardabili.
This is an application research, and a survey study. Research methodology is a correlation type. The statistical population consists of 11647 of students (undergraduate, graduate and postgraduate) and faculty staff at University of Mohaghegh Ardabili. The sampling approach is convenience or accidental sampling and the sample size includes 253 persons.
The data-gathering instrument, in this research includes user satisfaction questionnaires, LibQUAL for local library services, Webqual 4 for web services, and an information literacy questionnaire, based on information literacy competency standards for higher education, developed by ACRL. Data were analyzed by descriptive & inferential statistics (U-Mann Whitney & Kruskal-Wallis test and spearman’s correlation) using SPSS software.
The findings of this study showed that there is significant positive correlation between the first, second and fourth Standards of information literacy and the first and second dimensions of users satisfaction with local library services. In the website section, there is a significant positive correlation between the second, third and fourth standards of information literacy and the first, second and third dimension of satisfaction with the website services of this library. However, the intensity of correlation is weak, as in general, there was no significant correlation between users' information literacy and their satisfaction with local library services, but there was a significant positive correlation between users' information literacy and their satisfaction with library website.

کلیدواژه‌ها [English]

  • User satisfaction
  • Information literacy
  • libqual
  • Webqual
  • ACRL Standard

منابع

ابراهیمی، بتول (1390). تعیین میزان رضایت کاربران از کارایی کتابخانه دیجیتالی اهل بیت (ع) اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم تربیتی و روان‏شناسی.

افضلی، طیبه، و تفرشی، شکوه (1389). نقش و جایگاه کتابخانه‌های صدا و سیما در ارتقاء سواد اطلاعاتی کاربران. فصلنامه دانش‌شناسی، دوره 3، شماره 10، 12-1.

بیگدلی، زاهد، و آبیاری، آتوسا (1392). بررسی رابطه بین سواد اطلاعاتی و اضطراب کتابخانه‌ای در دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید چمران. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات. سال 5، شماره 11، 36-17.

بی‌نیاز، هدی (1392). بررسی رابطه سواد اطلاعاتی با خودکارآمدی رایانه‌ای و عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشکده روان‏شناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشگاه تهران، دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی.

پریرخ، مهری (1386). آموزش سواد اطلاعاتی: مفاهیم، روش‏ها و برنامه ها. تهران: کتابدار.

حسن زاده‌ محمد (1383). کاربرد مؤلفه‌های سواد اطلاعاتی در مدیریت دانش سازمان. مجموعه مقالات همایش آموزش استفاده‌کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در کتابخانه‌ها، مراکز اطلاع‌رسانی و موزه‌ها، مشهد، سازمان کتابخانه‏ها، موزه‏ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی.

حسن‌زاده، محمد و نجفقلی‌نژاد، اعظم (1387). سنجش و ارزیابی کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی. تهران: نشر کتابدار

رزمی‌شندی، مسعود، اسفندیاری‌مقدم، علیرضا، و نوروزی، یعقوب (1392). سنجش کیفیت خدمات کتابخانه و مرکز اطلاع‌رسانی دانشگاه امام صادق با استفاده از مدل لیب‌کوال. فصلنامه نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی، سال دوم، شماره 8، 80-69.

شعبانی، علی (1387). بررسی رابطه هوش هیجانی و کیفیت ارائه خدمات کتابداران کتابخانه‌های دانشکده‌ای دانشگاه تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روان‏شناسی و علوم ‌تربیتی، گروه علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی.

طاهریان، آمنه (1386). عوامل مؤثر بر ارتقای میزان رضایتمندی کاربران کتابخانه‌ها با تأکید بر کتابخانه‌های تخصصی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، شماره 70، ص196-179

فتاحی، رحمت‌‌الله (1379). الگویی برای بازنگری و تجدید ساختار آموزش‌های کتابداری واطلاع‌رسانی در ایران با توجه به تحولات جدید در محیط اطلاعاتی. مجله کتابداری و اطلاع‌رسانی، دوره سوم، شماره 1، 44-21.

قاسمی، پروین، و نوروزی، علیرضا (1395). بررسی سواد اطلاعاتی معلمان. نشریه تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، دوره 50، شماره 1.

کارگرآزاد، زهرا (1394). طبقه‌بندی ابعاد وب‌کوال بر اساس تأثیر عملکرد نامتقارن مدل رضایت مشتری کانو، مطالعه موردی: وبگاه آموزش مجازی دانشگاه تهران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علم اطلاعات و دانش‌شناسی.

کاووسی، محمدرضا، و سقایی، عباس (1392). روش‌های اندازه‌گیری رضایت مشتری. تهران: آمه.

معین، مصطفی (1373). نقش اطلاع‌رسانی در پژوهش و توسعه. مجله اطلاع‌رسانی، دوره 11، شماره 1، ص3-5.

نیاکان لاهیجی، نازیلا (1391). بررسی عوامل مؤثر بر رضایت مشتریان در بیمه‌های زندگی. ماهنامه تازه‌های جهان بیمه، شماره 174.

نیک‌پور، امین، منظری توکلی، علیرضا، و رجائی‌نژاد، مهدی (1390). بررسی رابطه بین سواد اطلاعاتی کارکنان و اثربخشی سازمانی در سازمان‌های دولتی شهر کرمان. فرآیند مدیریت توسعه، دوره 25، شماره 3، 161-145.

یوسف‌زاده نجدی تبریز، الهام (1392). سنجش کیفیت خدمات الکترونیکی کتابخانه‌های دانشگاه فردوسی مشهد از دیدگاه کتابداران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی براساس مدلتلفیقی لیب‌کوال، دیجی‌کوال و ای.اس.کوال. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد. دانشکده علوم تربیتی و روان‏شناسی.

 

References

Aljanabi, A.R.A. and AL-Hadban, W.K.M. (2018). "Information Literacy and learners’ satisfaction: The mediating role of social networking technology usage", Retrieved from: https://doi.org/10.1108/ILS-08-2018-0091

Association of College & Research Libraries. (2000). Information Literacy Competency Standards for Higher Education. Chicago. Retrieved from http://www.ala.org/acrl/standards/informationliteracycompetency

Association of College & Research Libraries. (2016). Framework for Information Literacy for Higher Education. Chicago. Retrieved from: http://www.ala.org/standardsilframework.

Barnes, S. J and Vidgen, R. T. (2005). Data triangulation in action: using comment analysis to refine web quality metrics. In processings of the 13th European Conference on Information Systems, ECIS 2005, Regensburg Germany, May 26-28.

Emmett, A., & Emde, J. (2007). Assessing information literacy skills using the ACRL standards as a guide. Reference Services Review, Vol. 35, No. 2, pp. 210-229,  

Finley, M. (2009). Alvin Toffler and the Third Wave, Retrieved from::www.skypoint.com/

Green, D., & Kyrillidou, M (2012). Libqual + Procedure Manual. Proceedings of the 2012 Library Assessment Conference. Washingtone, DC: Association of Research Libraries. Retrieved from: https://www.libqual.org/documents/LibQual/publications/ProceduresManual.pdf

Guder, C. S (2012). Exploring the Relationship between Patron Type, Carnegie Classification, andSatisfaction with Library Services: An Analysis of LibQUAL+® Results. Doctoral dessertation ofPhilosophy, The Patton College of Education at Ohio University.

Ilieska, K. (2013). Customer Satisfaction Index – as a Base for Strategic Marketing Management, TEM Journal, 2(4), 327-331.

Kamaruddin, N.A., Baharuddin, M.F., Mustaffar, M.Y. (2014). Assessment of service quality using LibQUAL+ three key dimensions tool at public libraries in Klang Valley, Malaysia. 23rd International Business Information Management Association Conference, IBIMA 2014; Valencia; Spain; 13 May 2014 through 14 May 2014.

Kyrillidiu, M., & Macial, M. (2015).  LibQUAL+ Survey Introduction. Library Assessment Conference 2015. Washingtone, Association of Research Libraries & Texas A &M University Libraries. Retrieved from: https://www.libqual.org/documents/LibQual/publications/2015/2015_ALA_Chicago_SurveyIntro.pdf

Leichner, N., P, J., Mayer, A., & Krampen, G. (2013). Assessing information literacy among German psychology students. Reference Service Review, vol.41, No.4, pp. 660-674, retrieved from: www.emeraldinsight.com/0090-7324.htm

Miller, K. F (2008). Service Quality In Academic Libraries: An Analysis Of Libqual+™ Scores and InstiTtutional Characteristics, Doctoral dissertation of Education, in the College of Education, at the University of Central Florida. Retrieved from:  purl.fcla.edu/fcla/etd/CFE0002007

Napitupulu, D. (2017). Analysis of factors affecting the website quality based on webqual approach (study case: XYZ university). International Journal on Advanced Science Engineering Information Technology, Vol.7, No. 3, 791-798, Retrieved from:  10.18517/ijaseit.7.3.1748

Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., Malhotra, A. (2005). E-S-QUAL: a multiple item scale for assessing electronic service quality. Journal of Service Research, Vol. 7, No.3, pp. 231-234.

Pekari, C. (2005). Human rights in the information society. Retrieved from: www.esil-sedi.eu/sites/default/files/Pekari_0.PDF

Pinto, M., Antonio C, J., & Gomez D, R (2010). Thirty years of Thirty years of information literacy (1977—2007).  Journal of Librarianship & Information Science, 42 (1), 3–19.

The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (2010). Towards media and information literacy indicators. Background Document of the Expert Meeting 4-6 November, Bangkok, Thailand,  Prepared by Moeller, S., Joseph, A., Lau, Jesus., Carbo, T, Retrieved from: http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/literacy

Voorbij, H. (2012). The use of LibQUAL+ by European research libraries. Performance Measurement and Metrics, 13(3), 154-168. 

CAPTCHA Image