دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 12 1 2026 03 21 Exploring open data system promotion strategies in stakeholders' narratives: A qualitative study واکاوی راهبردهای ارتقای نظام داده باز در روایت سیاست‌گذاران و کسب و کارها: یک مطالعه کیفی 124 138 3673 10.22091/stim.2025.12883.2255 FA حمید حیدری گروه مطالعات علم و فناوری- پژوهشکده مطالعات فناوری- پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی تهران ، تهران، ایران 0000-0002-3064-8823 سیروس منصوری دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه اراک، اراک، ایران 0000-0001-9405-9860 محمود ناصری جزه دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0009-0001-1295-769X مهدی پژوهان دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی .دانشگاه اراک، اراک، ایران 0000-0003-4086-2986 Journal Article 2025 05 30 <strong>Objective:</strong> This study aimed to explore the lived experiences of policymakers, experts, and stakeholders in technology-based businesses regarding strategies for improving open data systems. The research primarily focused on identifying the requirements, challenges, and strategies necessary for the effective development of open data at both the governance and organizational levels. <strong>Methodology:</strong> This study employed a qualitative phenomenological approach. Participants included legislators, academic experts, and owners of high-technology enterprises. Sampling continued until theoretical saturation was achieved, which occurred with 21 participants. Data were collected through both individual and group narrative interviews and analyzed using thematic analysis. To ensure the credibility and trustworthiness of the findings, audit trails, thick descriptions, and peer debriefing (code acceptability review by two external observers) were employed. <strong>Findings:</strong> Thematic analysis revealed that strategies for improving open data systems can be categorized into six organizing themes: strengthening inter-agency interaction, developing necessary infrastructure for data publication, refining policymaking and legal frameworks, enhancing data quality, balancing data privacy with flexible government confidentiality protocols, and shifting individual and organizational attitudes toward data transparency. In total, 98 basic themes were identified under these six organizing themes. <strong>Conclusion:</strong> The findings suggest that improving open data systems requires simultaneous reforms across infrastructure, legislation, organizational procedures, data quality, and the mindsets of institutional actors. Accordingly, policymakers and executive bodies can utilize the framework developed in this study to revise existing procedures and accelerate the advancement of open data. We recommend that legislative institutions formulate clear mandates for public data sharing, define specific roles and responsibilities for regulatory and executive bodies, enforce strict standards for organizational data archiving, and design educational and cultural programs to facilitate data sharing among employees. <strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته سیاست‌گذاران، صاحب‌نظران و کنشگران کسب‌وکارهای فناورانه درباره راهبردهای موردنیاز برای ارتقای نظام داده باز انجام شد. تمرکز اصلی پژوهش بر شناسایی الزامات، چالش‌ها و راهبردهایی بود که می‌توانند به توسعه مؤثرتر داده‌های باز در سطح حکمرانی و سازمان‌ها کمک کنند. <strong>روش‌شناسی:</strong> این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت‌کنندگان بالقوه شامل قانون‌گذاران، صاحب‌نظران دانشگاهی و صاحبان کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری بالا بودند. نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و در نهایت داده‌ها با مشارکت ۲۱ نفر به اشباع رسید. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه روایتی، به‌صورت فردی و گروهی، انجام شد. داده‌های به‌دست‌آمده با روش تحلیل مضمون تجزیه‌وتحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها از تکنیک‌های مسیر ممیزی، ذکر جزئیات و بررسی مقبولیت کدها توسط دو ناظر استفاده شد. <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که راهبردهای ارتقای نظام داده باز در شش مضمون سازمان‌دهنده قابل دسته‌بندی است: تقویت تعامل بین‌دستگاهی، توسعه زیرساخت‌های موردنیاز برای انتشار داده، سیاست‌گذاری دقیق و تدوین و اصلاح قوانین، کیفیت‌بخشی به داده‌های باز، توجه به داده‌های خصوصی و قواعد والزامات شفاف در محرمانگی داده‌های دولتی و نیز تغییر نگرش‌های فردی و سازمانی نسبت به انتشار داده. در مجموع، ۹۸ مضمون پایه نیز ذیل این مضامین سازمان‌دهنده شناسایی شد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ارتقای نظام داده باز مستلزم اصلاح هم‌زمان زیرساخت‌ها، قوانین، رویه‌های سازمانی، کیفیت داده و نگرش کنشگران نهادی است. بر این اساس، سیاست‌گذاران و مجریان می‌توانند با بهره‌گیری از چارچوب حاصل از پژوهش، رویه‌های موجود را بازنگری و مسیر توسعه داده باز را تقویت کنند. تدوین قواعد شفاف برای اشتراک‌گذاری داده‌های عمومی، تعیین دقیق نقش نهادهای سیاست‌گذار و مجری، اجرای الزامات مربوط به آرشیو داده‌های سازمانی و نیز طراحی برنامه‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی برای کارکنان مرتبط با داده، از مهم‌ترین پیشنهادهای پژوهش است. https://stim.qom.ac.ir/article_3673_9d13030a2dbd91961c808b7d3be9f275.pdf