دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 مقالات آماده انتشار 2026 01 25 The Role of Media literacy in online Self-disclosure and Virtual Addiction to social Networks among Public library Users نقش سواد رسانه‌ای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی 4122 10.22091/stim.2026.12207.2209 FA محمدجواد هاشم زاده دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0001-7171-6776 مهناز اردونی کارشناس‌ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی از دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. محمود سنگری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند ایران 0000-0003-0444-7515 غلامحسین جهانگیر استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. 0000-0002-3871-1305 Journal Article 2025 04 06 Introduction: The ever-increasing expansion and excessive use of the Internet and the huge increase in the audience of social networks, as well as the harm of online self-disclosure in the cyberspace, are growing, and the technologies of the Internet, cyberspace and (social networks) are increasingly affecting more people. have involved themselves in such a way that it has sometimes had adverse effects on families, young people and couples.<br /> Purpose: The purpose of this study is to investigate the role of media literacy in online self-disclosure and virtual addiction to social networks among users of public libraries in Zabul city.<br /> Methodology: In terms of practical purpose, this research is descriptive-correlational in terms of method. The statistical population of the research consists of all users of public libraries in Zabol city over the age of thirteen, including 1237 people who have membership cards. Based on Cochran&#039;s formula, 293 people were selected as the research sample by multi-stage sampling method. Data collection was carried out using three Philosophical Media Literacy questionnaire of 2013, Internet Addiction questionnaire of Young, 1996, and Online Self-Disclosure questionnaire of Valkenberg and Peter, 2007. In the present study, Cronbach&#039;s alpha method was used to determine the reliability of the questionnaire. The correlation coefficient of the Philosophical Media Literacy questionnaire was 0.70, the correlation coefficient of the Yang 1996 Internet Addiction questionnaire was 0.74, and the correlation coefficient of the Valkenberg and Peter Online Self-Disclosure questionnaire was 0.74. Was obtained, In order to check the validity, the questionnaire were given to a number of experts in this field and its validity was measured.<br /> Findings: The results of the study indicate that the level of media literacy among public library users in Zabul city is lower than average. Also, the results showed that the amount of online self-disclosure and the amount of virtual addiction to social networks among the users of public libraries is higher than the average. The results showed that there is a positive correlation and a significant relationship between the amount of online self-disclosure and the amount of virtual addiction to social networks. The results indicate a significant relationship between media literacy and online self-disclosure; and also between media literacy and virtual addiction of public library users in Zabul city.<br /> Originality: Based on the researcher&#039;s search, it was found that few researches have been conducted on the role of media literacy in online self-disclosure and virtual addiction to social networks, but so far there has been no research at the national and international level regarding the role of media literacy in Online self-disclosure and virtual addiction to social networks have not occurred. During this research, it was found that media literacy has a close relationship with online self-disclosure and virtual addiction to social networks.<br /> Introduction: The ever-increasing expansion and excessive use of the Internet and the huge increase in the audience of social networks, as well as the harm of online self-disclosure in the cyberspace, are growing, and the technologies of the Internet, cyberspace and (social networks) are increasingly affecting more people. have involved themselves in such a way that it has sometimes had adverse effects on families, young people and couples.<br /> Purpose: The purpose of this study is to investigate the role of media literacy in online self-disclosure and virtual addiction to social networks among users of public libraries in Zabul city.<br /> Methodology: In terms of practical purpose, this research is descriptive-correlational in terms of method. The statistical population of the research consists of all users of public libraries in Zabol city over the age of thirteen, including 1237 people who have membership cards. Based on Cochran&#039;s formula, 293 people were selected as the research sample by multi-stage sampling method. Data collection was carried out using three Philosophical Media Literacy questionnaire of 2013, Internet Addiction questionnaire of Young, 1996, and Online Self-Disclosure questionnaire of Valkenberg and Peter, 2007. In the present study, Cronbach&#039;s alpha method was used to determine the reliability of the questionnaire. The correlation coefficient of the Philosophical Media Literacy questionnaire was 0.70, the correlation coefficient of the Yang 1996 Internet Addiction questionnaire was 0.74, and the correlation coefficient of the Valkenberg and Peter Online Self-Disclosure questionnaire was 0.74. Was obtained, In order to check the validity, the questionnaire were given to a number of experts in this field and its validity was measured.<br /> Findings: The results of the study indicate that the level of media literacy among public library users in Zabul city is lower than average. Also, the results showed that the amount of online self-disclosure and the amount of virtual addiction to social networks among the users of public libraries is higher than the average. The results showed that there is a positive correlation and the amount of virtual addiction to social networks. مقدمه/ زمینه: گسترش روزافزون و استفادۀ افراطی از اینترنت و افزایش بسیار زیاد مخاطبان شبکه‌های اجتماعی، و نیز آسیب‌های خود افشاییِ برخط در فضای مجازی، رو‌به‌رشد است و فناوری‌های اینترنت، فضای سایبری و (شبکه‌های اجتماعی) به صورت روز‌افزون افراد بیشتری را درگیر خود کرده‌اند. به نحوی که تأثیرات بعضاً نامطلوبی بر خانواده‌ها، جوانان و زوجین داشته است.<br /> هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سواد رسانه‌ای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل است.<br /> روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ روش از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل بالای سیزده سال شامل 1237 نفر تشکیل می‌دهند که کارت عضویت دارند. که براساس فرمول کوکران تعداد 293 نفر به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. گردآوری داده‌ها با استفاده از سه پرسشنامه، شامل پرسشنامه سواد رسانه‌ای فلسفی 1393، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ۱۹۹۶ و پرسشنامۀ خودافشایی آنلاین والکنبرگ و پیتر۲۰۰۷، اجرا شده است. در پژوهش حاضر جهت تعیین پایایی پرسشنامه‌ها از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه سوادرسانه‌ای فلسفی 70/0، ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ 1996 74/0، و ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامۀ خودافشایی آنلاین والکنبرگ و پیتر 74/0 بدست آمد، جهت بررسی روایی، پرسشنامه‌ها در اختیار تعدادی از متخصصان این رشته قرار گرفت و روایی آن سنجیده شد.<br /> یافته ها/ نتایج: نتایج پژوهش حاکی از آن است که سطح سواد رسانه‌ای در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل کمتر از حد متوسط است. همچنین نتایج نشان داد که میزان خودافشایی برخط و میزان اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل بیشتر از حد متوسط است. نتایج نشان داد که بین میزان خودافشایی برخط و میزان اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی، همبستگی مثبت و رابطه معنادار وجود دارد. نتایج حاکی از وجود رابطه معنادار بین سواد رسانه‌ای و خود افشایی برخط؛ و همچنین بین سواد رسانه‌ای و اعتیاد مجازی کاربران کتابخانه‌های عمومی در شهرستان زابل بوده است.<br /> اصالت/ ارزش: براساس جست‌وجوی محقق مشخص شد در مورد نقش سواد رسانه‌ای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی پژوهش‌های اندکی انجام گرفته است اما تاکنون هیچگونه تحقیقی در سطح ملی و بین‌المللی در مورد بررسی نقش سواد رسانه‌ای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی صورت نگرفته است. طی این پژوهش مشخص شد که سواد رسانه‌ای رابطه تنگاتنگی با خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی دارد.<br /> مقدمه/ زمینه: گسترش روزافزون و استفادۀ افراطی از اینترنت و افزایش بسیار زیاد مخاطبان شبکه‌های اجتماعی، و نیز آسیب‌های خود افشاییِ برخط در فضای مجازی، رو‌به‌رشد است و فناوری‌های اینترنت، فضای سایبری و (شبکه‌های اجتماعی) به صورت روز‌افزون افراد بیشتری را درگیر خود کرده‌اند. به نحوی که تأثیرات بعضاً نامطلوبی بر خانواده‌ها، جوانان و زوجین داشته است.<br /> هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سواد رسانه‌ای در خودافشایی برخط و اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل است.<br /> روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ روش از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل بالای سیزده سال شامل 1237 نفر تشکیل می‌دهند که کارت عضویت دارند. که براساس فرمول کوکران تعداد 293 نفر به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد. گردآوری داده‌ها با استفاده از سه پرسشنامه، شامل پرسشنامه سواد رسانه‌ای فلسفی 1393، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ۱۹۹۶ و پرسشنامۀ خودافشایی آنلاین والکنبرگ و پیتر۲۰۰۷، اجرا شده است. در پژوهش حاضر جهت تعیین پایایی پرسشنامه‌ها از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه سوادرسانه‌ای فلسفی 70/0، ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ 1996 74/0، و ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامۀ خودافشایی آنلاین والکنبرگ و پیتر 74/0 بدست آمد، جهت بررسی روایی، پرسشنامه‌ها در اختیار تعدادی از متخصصان این رشته قرار گرفت و روایی آن سنجیده شد.<br /> یافته ها/ نتایج: نتایج پژوهش حاکی از آن است که سطح سواد رسانه‌ای در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل کمتر از حد متوسط است. همچنین نتایج نشان داد که میزان خودافشایی برخط و میزان اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی در بین کاربران کتابخانه‌های عمومی شهرستان زابل بیشتر از حد متوسط است. نتایج نشان داد که بین میزان خودافشایی برخط و میزان اعتیاد مجازی به شبکه‌های اجتماعی، همبستگی مثبت و رابطه معنادار وجود دارد. نتایج حاکی از وجود رابطه معنادار بین سواد رسانه‌ای و خود افشایی برخط؛ و همچنین بین سواد رسانه‌ای و اعتیاد مجازی کاربران کتابخانه‌های عمومی در شهرستان زابل بوده است.