دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Designing a Knowledge-Based Internet Business Model for Knowledge Brokers طراحی مدل کسب‌وکار اینترنتی دانش‌‌محور برای کارگزاران دانش 17 44 2802 10.22091/stim.2024.9666.1977 FA آزاده اسدیان دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-6211-0203 داریوش مطلبی دانشیار، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-2503-6558 فهیمه باب الحوائجی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-0247-6614 نجلا حریری استاد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-2320-7023 Journal Article 2023 07 09 Purpose: The present research aims to develop a knowledge-based internet business model for knowledge brokers. Method: The current research employed a mixed-methods approach, combining qualitative techniques—specifically, the meta-synthesis method and the fuzzy Delphi method—with quantitative methods, including a survey-analytical approach. This exploratory study aimed to identify the components and indicators of knowledge-based internet businesses for knowledge brokers, utilizing the meta-synthesis method in the initial phase. The statistical population in this section comprises a substantial collection of 10,617 documents pertaining to the research topic, sourced from both domestic and international databases. From this collection, a selection of 65 documents specifically related to the research topic has been identified. The second part of this qualitative research utilized the fuzzy Delphi method and was conducted in two stages. The statistical population for the quantitative portion of the study consisted of 20 individuals who held doctoral degrees and were subject matter specialists with over five years of experience in knowledge management, technology management, and business. Initially, these individuals were targeted, and subsequently, they were selected using the snowball sampling method. Out of the 20, 10 participants responded to the questionnaire. The third part consists of a survey-analytical research study that quantitatively ranks and measures the status of the indicators obtained from the qualitative analysis. This is achieved through the method of structural equations, resulting in a model that will be evaluated using confirmatory factor analysis and presented with SmartPLS software. The statistical population for the quantitative portion of the research consisted of 155 technology and knowledge brokers supervised by the Presidential Vice President for Science and Technology, Iran's National Fan Market, and the Nanotechnology Exchange Network. These individuals were selected using a census method. Findings: The knowledge-based internet business model for knowledge brokers consists of three levels, encompassing nine dimensions and thirty components. These include various types of income models, pricing mechanisms, knowledge monitoring and evaluation, and coordination and communication between knowledge producers and end users. Additionally, the model addresses the creation of knowledge and innovation, contract management, marketing, and the discovery and understanding of market opportunities and needs. It also involves the search, acquisition, and collection of knowledge, as well as the establishment of legal infrastructure and human resource development. Key components include the application, availability, and storage of knowledge, the preparation of statistical and knowledge collections, and the identification and assessment of existing conditions. Furthermore, the model emphasizes the development of technical infrastructure and security, the integration, interpretation, and translation of knowledge, and the combination of research efforts. Networking is also a critical aspect, facilitating the sharing, transfer, and exchange of acquired knowledge. The model values knowledge by justifying its worth to customers and providing consulting services, while also offering value propositions to knowledge users, producers, and stakeholders. It encompasses human resources, funding, physical resources, and intellectual resources, as well as the roles of knowledge users and producers. The analysis reveals that the absolute value of the t-statistic exceeds 1.96, indicating a significant relationship between the components in the conceptual model of the research. Conclusion: The knowledge-based internet business model, along with its functions and features, can play a vital role in today's competitive landscape by facilitating and accelerating the process of knowledge sharing. Meanwhile, knowledge brokers, as a type of mediator, facilitate the creation, sharing, and utilization of knowledge within an organization or among different organizations. By interpreting and analyzing data from various sources, knowledge brokers can offer valuable assistance to individuals and organizations in identifying the experiences and skills they require. The absence and ineffectiveness of knowledge brokers will disrupt the flow of information among individuals, organizations, and various businesses, leading to a significant information gap between them. The results of this research indicate that knowledge brokers can enhance the flow of information, foster communication between policymakers and researchers, transfer knowledge and experiences, and facilitate decision-making and policy development by implementing a clear and transparent business model. Investments in acquired knowledge can help increase the utilization of research in the policymaking process by leveraging useful, dispersed, and previously hidden information. This approach provides solutions to address problems and meet knowledge needs, accelerates the acquisition of products and services, and offers a platform for obtaining the necessary information in a safe, consistent, and reliable manner. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه یک مدل کسب‌وکار اینترنتی دانش‌‌محور برای کارگزاران دانش انجام شده است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، آمیخته (شامل کیفی با روش فراترکیب، روش دلفی فازی و کمّی با روش پیمایشی- تحلیلی) و از نوع اکتشافی بوده است. این پژوهش در سه مرحله اصلی انجام شد. در بخش اول به‌‌منظور شناسایی مولفه‌‌های کسب‌وکارهای اینترنتی برای کارگزاران دانش، از روش فراترکیب استفاده شده است. جامعه آماری در این بخش فهرست قابل‌توجهی از 10617 سند مرتبط با موضوع پژوهش در پایگاه‌‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی بود که از این میان فهرستی از 65 سند مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب شد. بخش دوم این تحقیق با روش دلفی در طی دو مرحله انجام شده است. جامعه آماری در این بخش تعداد 20 نفر از فارغ‌‌التحصیلان مقطع دکتری و متخصصان موضوعی با بیش از 5 سال سابقه فعالیت در رشته‌‌های مدیریت دانش، مدیریت فناوری و کسب‌وکار بودند که در ابتدا به صورت هدفمند و پس از آن به روش گلوله برفی انتخاب شدند که تعداد 10 نفر از آن‌‌ها به پرسشنامه پاسخ دادند. بخش سوم تحقیق پیمایشی- تحلیلی است که به روش کمّی، وضعیت مولفه‌های به‌دست ‌آمده در بخش کیفی را با استفاده از روش معادلات ساختاری رتبه‌بندی و سنجش می‌کند و حاصل آن مدلی است که با روش تحلیل عاملی تاییدی سنجیده خواهد شد و با نرم‌افزار SmartPLS به ارائه مدل پرداخته است. جامعه آماری پژوهش در بخش کمّی نیز تعداد 155 کارگزار فناوری و دانشی تحت نظر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، فن بازار ملی ایران و شبکه تبادل فناوری نانو بوده‌‌اند که به روش سرشماری انتخاب شده‌‌اند. یافته‌‌ها: مدل کسب‌وکار اینترنتی دانش‌‌محور برای کارگزاران دانش، به صورت سه سطحی است که دارای 9 بُعد و 30 مولفه شامل انواع مدل درآمد؛ سازوکار قیمت‌‌گذاری؛ نظارت و ارزیابی دانش؛ هماهنگی و ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان و کاربران نهایی دانش؛ خلق دانش و نوآوری؛ انعقاد قرارداد؛ بازاریابی، کشف و درک فرصت‌‌ها و نیازهای بازار؛ جستجو، کسب و جمع‌‌آوری دانش؛ زیرساخت حقوقی و توسعه منابع انسانی؛ بکارگیری، دسترس‌‌پذیر نمودن و ذخیره‌‌سازی دانش، تهیه مجموعه‌‌های آماری و دانشی؛ شناسایی و ارزیابی شرایط موجود؛ توسعه زیرساخت‌‌های فنی و ایمن‌‌سازی زیرساخت‌‌ها؛ یکپارچه‌‌سازی، تفسیر و ترجمه دانش و ترکیب پژوهش‌‌ها؛ شبکه‌‌سازی؛ تسهیل اشتراک‌‌گذاری، انتقال و تبادل دانش کسب شده؛ ارزش‌‌گذاری دانش، توجیه مشتریان و ارائه خدمات مشاوره؛ ارزش پیشنهادی به کاربران دانش؛ ارزش پیشنهادی به کاربران و تولیدکنندگان دانش؛ ارزش پیشنهادی به تولیدکنندگان دانش؛ منابع انسانی؛ منابع مالی؛ منابع فیزیکی؛ منابع فکری؛ کاربران دانش؛ تولیدکنندگان دانش؛ هزینه‌‌های ثابت؛ هزینه‌‌های متغیر؛ چگونگی برقراری ارتباط با مشتری؛ نهادهای تاثیرگذار و کانال مجازی می‌‌باشد. یافته‌‌ها نشان می‌‌دهد از آنجایی که قدرمطلق آماره تی از مقدار 96/1 بیشتر است، ارتباط معناداری میان مولفه‌‌ها در مدل مفهومی پژوهش وجود دارد. نتیجه‌‌گیری: کسب‌وکارهای اینترنتی دانش‌‌محور با کارکردها و ویژگی‌‌هایی که دارند، می‌‌توانند نقشی حیاتی در دنیای رقابتی امروز ایفا ‌‌کنند و فرآیند به‌‌اشتراک‌‌گذاری دانش را تسهیل و تسریع نمایند. در این میان کارگزاران دانش به عنوان یکی از انواع میانجی‌‌ها عمل خلق، اشتراک‌‌گذاری و استفاده از دانش را در یک سازمان و یا میان سازمان‌های مختلف فراهم می‌آورند. کارگزاران دانش با جستجوی اطلاعات از طریق تفسیر و تحلیل بانک داده‌ها و دیگر منابع، کمک بسیار مفید و موثری به افراد و سازمان‌ها در جستجوی تجربیات و مهارت‌‌های مورد نیازشان خواهند کرد. نبود و ناکارآمدی کارگزاران دانش، جریان دانشی درست در میان افراد، سازمان‌‌ها و کسب‌وکارهای مختلف را دچار اختلال کرده و موجب بوجود آمدن شکاف‌‌ اطلاعاتی میان آن‌‌ها خواهد شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌‌دهد کارگزاران دانش ‌‌می‌‌توانند با داشتن مدل کسب‌وکار مشخص و شفاف در بهبود جریان دانش، برقراری ارتباط میان سیاستگذاران و محققان، انتقال دانش و تجارب، تسهیل تصمیم‌‌گیری‌‌ها و سیاست‌‌گذاری‌‌ها از طریق دانش کسب شده، کمک به افزایش بهره‌‌برداری از پژوهش‌‌ها در جریان سیاستگذاری‌‌ها، بهره‌‌برداری از دانش مفید، پراکنده و پنهان، ارائه راه‌‌حل برای حل مشکلات و رفع نیازهای دانشی، افزایش سرعت و سهولت در دستیابی به محصول و خدمات، بسترسازی در دستیابی به اطلاعات مورد نیاز به صورت ایمن، سازگار و مطمئن کارگشا باشند.

https://stim.qom.ac.ir/article_2802_bbccbe3c537638f0ad28a3a565452ae0.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Designing the QuickBooks Service Framework in the Context of Digital Accounting: Systematic Assessment of Financial Information Governance طراحی چارچوب سرویس کوییک بوکس در بستر حسابداری دیجیتال: ارزیابی سیستماتیک حکمرانی اطلاعات مالی 45 78 3462 10.22091/stim.2025.12029.2201 FA ابوالفضل منافی گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0021-1082-0028 سید عباس برهانی گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0002-6790-3410 مهدی صفری گرایلی گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران 0000-0001-0023-1129 حسین جهانگیرنیا گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران 0000-0002-1810-0767 Journal Article 2025 01 05 Purpose: Accounting systems today, in addition to facilitating the circulation of information, play a crucial role in estimating and formulating the financial strategies of companies. One of the most innovative services within the realm of digital accounting systems is QuickBooks. This service, equipped with a comprehensive set of tools and features, has effectively guided financial supervisors toward greater stability in their operations. These developments have expanded opportunities for digitization and advancements in information technology (IT), particularly in financial markets that depend on the free flow of information. This evolution has facilitated the transformation of business boundaries through the formation of diverse strategies and mergers between companies. Therefore, the implementation of emerging services within the realm of digital accounting functions has created opportunities to enhance the speed of information exchange through online financial assessment and reporting. This approach maintains the traditional nature of accounting procedures, thereby equipping stakeholders with improved capabilities to better understand company performance. The purpose of this research is to design a QuickBooks service framework within the context of digital accounting and to systematically evaluate the identified criteria in order to determine the systemic drivers and consequences. Methodology: The methodology of the current study employs both qualitative and quantitative approaches. In the qualitative phase, grounded theory was utilized to identify the criteria for the QuickBooks service within the context of digital accounting. In this section, we aim to address the theoretical gaps identified in the implementation of the investigated phenomenon, utilizing the presented multidimensional framework to promote a more comprehensive integration of theoretical functions. Then, through fuzzy Delphi analysis, the primary axes of the model were examined using fuzzy linguistic scales, allowing for the estimation of the reliability of these axes to generalize findings to the study context in the quantitative phase. In this quantitative phase, a systematic representation process and a sequence of interconnected matrices were employed to identify the systemic drivers and their consequences. On the other hand, due to the mixed-methods approach employed in this study's data collection, the participants in the qualitative component are accounting experts with substantial knowledge in information systems and technology. These individuals were selected for interviews using a homogeneous sampling process combined with a theoretical sampling method. Therefore, considering the adequacy of expertise, 14 individuals participated in the qualitative phase of the study. In the quantitative portion of this research, 23 financial managers and accountants with experience in capital market companies, who possessed relevant knowledge in accounting system software, were selected using a purposive and accessible sampling method. Finding: The results of the qualitative portion of the study, which involved 14 interviews and the development of 282 open codes, reveal the identification of three categories. This framework comprises six components and 33 conceptual elements, organized in a multidimensional structure. After verifying the reliability of the core components through fuzzy Delphi analysis, the quantitative results presented a schematic model of the system link for QuickBooks service criteria within the digital accounting platform. This model identified that the most motivating factor for utilizing QuickBooks services in the context of digital accounting is the system mechanism associated with salaries and wages. This mechanism can yield effective outcomes, similar to the functions of the system mechanism related to profitability. Conclusion: The results indicate that the existential philosophy behind implementing QuickBooks services in digital accounting systems can enhance users' awareness and understanding of information. In the long term, this improvement may lead to several benefits, including a free flow of information, better decision-making quality, and the development of more comprehensive databases for users both within and outside the firm. Therefore, by observing this cycle during the implementation of QuickBooks in digital accounting, capital market companies are likely to provide more comprehensive information regarding their profitability ratios. This will facilitate more specialized calculations by external users of the information. هدف: سیستم‌های حسابداری امروزه علاوه‌بر وظیفه‌‌ گردش اطلاعات، نقش با اهمیتی در برآوردها و تدوین استراتژی‌های مالی شرکت‌ها ایفا می‌نماید. یکی از نوظهورترین سرویس‌های قرار داده شده در بستر سیستم‌های حسابداری دیجیتال، سرویس کوییک بوکس است که براساس مجموعه‌ای از ابزارها و زبانه‌هایی که دارد، توانسته است عملگرهای نظارتی در سیستم‌های مالی را به سمت پایداری بیشتر هدایت نماید. این تحولات فضای بازتری برای دیجیتالی‌شدن و پیشرفت‌های فزآینده‌تر در فناوری اطلاعات ( ) را به ویژه در سطح بازارهای مالی که باید متکی به جریان آزاد اطلاعات باشد، رقم زده است که در نتیجه آن، زمینه برای تغییر مرزهای تجاری به دلیل شکل‌گیری راهبردهای متنوع و ادغام بین شرکت‌ها، هموار گردیده است. لذا پیاده‌سازی سرویس‌های نوظهور در بستر کارکردهای حسابداری دیجیتال این فرصت را ایجاد نموده است تا در عین پایبندی به ماهیت سنتی رویه‌های حسابداری، سرعت تبادل اطلاعات از طریق ارزیابی و تهیه گزارش‌های مالی آنلاین افزایش یابد و از این طریق ذینفعان از قابلیت‌های بالاتری برای شناخت بهتر از عملکردهای شرکت‌ها برخوردار باشند. هدف این مطالعه، طراحی چارچوب سرویس کوییک بوکس در بستر حسابداری دیجیتال با رویکرد ارزیابی سیستماتیک حکمرانی اطلاعات مالی می‌باشد. روش: روش مطالعه‌‌ حاضر کیفی و کمّی است، به طوری‌که در فاز کیفی، ابتدا از طریق نظریه داده‌بنیاد نسبت به شناسایی معیارهای سرویس‌ کوییک بوکس در بستر حسابداری دیجیتال اقدام شد. در این بخش به واسطه‌‌ چارچوب چند بُعدی ارائه شده، تلاش شد تا شکاف‌های نظری از پیاده‌سازی پدیده‌‌ مورد بررسی تا حدی پوشش داده شود و به یکپارچگی بیشتر کارکردهای تئوریک منتج شود. سپس از طریق تحلیل دلفی فازی، محوری‌های اصلی مدل براساس مقیاس‌های زبانی فازی مورد کنکاش قرار گرفتند تا پایایی این محورها جهت تعمیم به بستر مطالعه در بخش کمّی مقدور گردد. در فاز کمّی مطالعه‌‌ حاضر نیز از فرآیند بازنمایی سیستماتیک و توالی ماتریس‌های پیوندی جهت تعیین محرک‌ها و پیامدهای سیستمی بهره برده شد. از طرف دیگر، براساس ماهیت ترکیبی این مطالعه در جمع‌آوری داده‌ها، مشارکت‌کنندگان بخش کیفی مطالعه‌ را خبرگان حسابداری که از دانش شناختی در حوزه سیستم‌های اطلاعاتی و فناوری برخوردار هستند، تشکیل می‌دهد. این افراد از طریق فرآیند نمونه‌گیری همگن و روش نمونه‌گیری نظری برای مصاحبه انتخاب شدند. لذا، با رعایت کفایت خبرگی تعداد 14 نفر در فاز کیفی مطالعه حضور داشتند. در بخش کمّی مطالعه نیز تعداد 23 نفر از مدیران مالی و حسابداران با تجربه‌ شرکت‌های بازار سرمایه که از شناخت مناسبی در حوزه‌ نرم‌افزارهای سیستمی در حسابداری برخوردار بودند، از طریق شیوه‌ نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. یافته‌ها: نتایج مطالعه در بخش کیفی طی 14 مصاحبه و ایجاد 282 کد باز، حکایت از شناسایی 3 مقوله، 6 مولفه و 33 مضون مفهومی در قالب یک چارچوب چند بُعدی دارد. پس از تأیید پایایی مولفه‌های محوری از طریق تحلیل دلفی فازی، نتایج در بخش کمّی یک مدل شماتیک از پیوند سیستمی معیارهای سرویس‌ کوییک بوکس در بستر حسابداری دیجیتال ارائه شد که مشخص کرد محرک‌ترین مکانیزم بکارگیری سرویس‌ کوییک بوکس در بستر حسابداری دیجیتال، مکانیزم‌ سیستمی مرتبط با حقوق و دستمزد می‌باشد که می‌تواند پیامدی اثربخش همچون کارکردهای مکانیزم‌ سیستمی مرتبط با سودآوری را به همراه داشته باشد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل نشان می‌دهد فلسفه‌ وجودی پیاده‌سازی سرویس کوییک بوکس در سیستم‌های حسابداری دیجیتال می‌تواند به افزایش سطح آگاهی و شناخت استفاده‌کنندگان از اطلاعات کمک نماید، تا در بلندمدت پیامدهایی همچون گردش آزاد اطلاعات، ارتقاء کیفیت تصمیم و گستردگی بانک‌های اطلاعاتی غنی شده‌تر را برای کاربران داخل و بیرون شرکت به همراه داشته باشد. لذا با رعایت چنین سیکلی در جریان پیاده‌سازی سرویس کوییک بوکس در حسابداری دیجیتال، محتمل‌ترین پیامد در شرکت‌های بازار سرمایه، ارائه‌ اطلاعات جامع‌تری از نسبت‌های سودآوری شرکت برای محاسبات تخصصی‌تر استفاده‌کنندگان بیرونی از اطلاعات می‌باشد.

https://stim.qom.ac.ir/article_3462_210827ab8e6d05c7a04f3e86218f74ea.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Analyzing the Status of Knowledge Management in the Body of Knowledge and Information Science Research: A Systematic Review واکاوی وضعیت مدیریت دانش در بدنه پژوهش‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی: مرور نظام‌مند 79 108 2670 10.22091/stim.2024.9960.2012 FA سمیه سادات آخشیک دانشیار، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-4060-4584 Journal Article 2023 10 05 Purpose: In this research, a systematic review method was employed to analyze knowledge management (KM) research within the field of knowledge and information science, including scientific research articles and theses. The purpose of this research was to identify the purpose and types of research, society and tools commonly employed, as well as the prevalent patterns, models, and issues addressed in knowledge management (KM) research within libraries and information centers in Iran over the past twenty years. This analysis aims to uncover the potential strengths and weaknesses of these studies in the field. Methodology: The purpose of this research is both practical and quantitative, and it was conducted using a systematic review method. The statistical population for this systematic review included all research articles resulting from quantitative and qualitative studies conducted in Iran between 2003 and 2023, specifically in the field of knowledge management (KM) in libraries and information centers published in the Persian language. This research followed the systematic review method outlined by Pettigrew and Roberts, which consists of 12 steps. Findings: According to the findings of this study, the diversity of substrates in the reviewed research is significant. This variety is primarily attributed to the differences among libraries and information centers. This research identified nine distinct contexts for investigation across the studies. Notably, approximately half of the research in this field was conducted in university libraries, accounting for 46.15%. After these centers, public libraries have accounted for 20% of these studies, while the contributions of other libraries and centers are minimal. The primary community involved in most of these studies includes librarians, managers, library staff, and faculty members. The most common research tool utilized is the questionnaire, which has been employed in nearly 90% of the studies. In addition to this point, it is evident that a substantial proportion of these questionnaires (52.31%) were "designed and created by experts and researchers. Furthermore, 11 models have been utilized in approximately 14% of the studies in this field. The most frequently mentioned models, each with a frequency of 4 (3.07%), are the Heisig model and the Beckowitz and Williams model. The primary research focus in this field is on "the application and implementation of Knowledge Management (KM) as well as exploring the relationship between KM and "other variables and issues" (23.1%). After the two primary topics, organizational culture and infrastructure review (accounting for 12.22% and 9.33%, respectively) were identified as the most frequently discussed themes in these studies. In addition to variables such as innovation and social capital, which have been examined in relation to knowledge management (KM) with high frequency (26.66% and 16.16%, respectively), at least 13 other variables or subject areas—such as creativity, entrepreneurship, management styles, and organizational learning—have also been explored. This indicates a significant diversity in the subject matter. Conclusion: Iranian libraries, like other organizations, recognize the significance and impact of knowledge management (KM). The extensive focus of researchers—evident from the considerable number of studies conducted—indicates that assessing the readiness level of these institutions is a primary concern. Despite over three decades of research, libraries and information centers in Iran still have limited experience in implementing knowledge management (KM), and this practice has not yet matured in its execution. The research reviewed indicates that the emphasis is on preparing for the introduction of Knowledge Management (KM); however, the critical phase of implementation has not yet been achieved. The number of studies conducted to examine the level of preparation, identify the factors affecting knowledge management (KM), and address its obstacles is sufficient to conclude that the time has come for the implementation of KM in these centers. In Iran, research on KM is growing within the context of libraries. These studies have laid the groundwork for the extensive implementation of Knowledge Management (KM). Now is the time to put KM into practice and reap its benefits within these organizations. هدف: در این پژوهش به تحلیل پژوهش‌های مدیریت ‌دانش در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی اعم از مقاله‌های علمی- پژوهشی و پایان‌نامه‌ها با روش مرور نظام‌مند پرداخته شده است. هدف این پژوهش، شناسایی هدف و نوع پژوهش، جامعه و ابزار، الگوها و مدل‌های پر استفاده و موضوع‌هایی بود که در پژوهش‌های مدیریت دانش در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی طی بیست سال اخیر در ایران استفاده شده‌اند. این کار با هدف شناسایی قوت‌ها و کاستی‌های احتمالی این مطالعه‌ها انجام شد. روش‌‌: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نوع کمّی بوده است که با شیوه مرور نظام‌مند انجام شد. جامعه آماری شامل 130 مقاله پژوهشی حاصل از مطالعات کمّی و کیفی انجام شده در ایران است که در فاصله 1383-1402 در حوزه مدیریت دانش در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی به زبان فارسی منتشر شده‌اند (تعداد مدارک نهایی 130 مورد بود). این پژوهش با استفاده از روش مرور نظام‌مند پتیکرو و رابرت در 12 گام انجام شده است. یافته‌‌ها: مطابق یافته‌های این مطالعه، تنوع بستر در پژوهش‌های بررسی شده، زیاد است. البته این تنوع به گوناگونی کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی برمی‌گردد. نتایج این پژوهش نشان داد 9 بستر متفاوت در این مطالعه‌ها برای پژوهش انتخاب شده‌اند. حدود نیمی از پژوهش‌های این حوزه در بستر کتابخانه‌های دانشگاهی انجام شده‌اند. پس از این مراکز، کتابخانه‌های عمومی بستر 20 درصد این مطالعه‌ها بوده‌اند و سهم سایر کتابخانه‌ها و مراکز ناچیز است. جامعه اغلب این پژوهش‌ها، کتابداران، مدیران، کارکنان کتابخانه‌ها و اعضای هیأت علمی و ابزار رایج پژوهش‌ها، پرسشنامه بوده است و این ابزار تقریباً در 90 درصد مطالعه‌ها به‌کار گرفته شده است. افزون‌بر این نکته، مشخص است که تعداد قابل توجهی از این پرسشنامه‌ها توسط متخصصان و پژوهشگران طراحی و ساخته شده‌اند. 11 مدل، در حدود 22 درصد از مطالعه‌های این حوزه مورد استفاده قرار گرفته‌اند. پرتکرارترین آنها مدل هیسیگ و مدل بکوویتر و ویلیامز است. اصلی‌ترین موضوع پژوهش‌های این حوزه، کاربست، پیاده‌سازی و اجرای مدیریت دانش (38/25 درصد) است. همچنین بررسی ارتباط مدیریت دانش با سایر متغیرها و موضوع‌ها (1/23 درصد) است. پس از این دو موضوع اصلی، فرهنگ سازمانی و بررسی زیرساخت (به ترتیب با 22/12 درصد و 33/9 درصد) به عنوان موضوع پرتکرار در این پژوهش‌ها شناسایی شدند. افزون‌بر متغیرهایی مانند نوآوری و سرمایه اجتماعی که ارتباط آنها با مدیریت دانش با تکرار بالا بررسی شده است (به ترتیب 6 و 3 درصد)، حداقل 13 متغیر یا حوزه موضوعی دیگر نیز (مانند خلاقیت، کارآفرینی، سبک‌های مدیریتی، یادگیری سازمانی، بهره‌وری و غیره) در این رابطه مورد بررسی قرار گرفته که بیانگر تنوع موضوعی بالا در این موضوع است. نتیجه‌گیری: کتابخانه‌های ایران مانند سایر سازمان‌ها از اهمیت و تأثیر استفاده و سودمندی کاربست مدیریت دانش غافل نیستند. تأکید وسیع پژوهشگران -که از اختصاص تعداد قابل توجه پژوهش‌ها مشخص است-، نشان می‌دهد ارزیابی میزان آمادگی این مراکز اصلی‌ترین دغدغه است. به‌رغم گذشت بیش از سه دهه پژوهش، همچنان کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی در ایران تجربه اندکی در اجرا و پیاده‌سازی مدیریت دانش دارند و این موضوع همچنان به مرحله بلوغ در اجرا نرسیده است. پژوهش‌های بررسی شده نشان از تمرکز بر آماده‌سازی مقدمه مدیریت دانش دارند؛ اما بخش اصلی یعنی اجرا هنوز به واقعیت نپیوسته است. تعداد پژوهش‌هایی که با بررسی میزان آمادگی، شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت دانش و موانع آن انجام شده، به اندازه‌ای است که بتوان گفت، زمان لازم برای اجرایی‌سازی مدیریت دانش در این مراکز فرا‌رسیده است. در ایران پژوهش‌های مدیریت دانش در بستر کتابخانه‌ها رو به افزایش است. این پژوهش‌ها زمینه لازم را برای اجرای مدیریت دانش تا اندازه زیادی فراهم کرده‌اند و اکنون زمان اجرای آن و بهره‌مندی از سودمندی‌های مدیریت دانش در عمل در این سازمان‌ها است.

https://stim.qom.ac.ir/article_2670_14912af8b3571f59d50383162b2ce7d7.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Studying the Relationship between Social Influence, Productivity and Efficiency amongst Researchers in Knowledge Management from a Scientometric Perspective مطالعه رابطه نفوذ اجتماعی با بهره‌وری و کارایی در بین پژوهشگران حوزه مدیریت دانش از دیدگاه علم‌سنجی 109 134 2185 10.22091/stim.2021.6878.1572 FA افسانه حاضری دانشیار، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0001-8888-8056 فاطمه مکی زاده دانشیار، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران https://orcid.org/00 فرامرز سهیلی دانشیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران https://orcid.org/00 زکیه زارع زردینی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علم‌سنجی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. Journal Article 2021 04 26 Purpose: The purpose of this study is to investigate the relationship between social influence (measured by centrality scores), performance (measured by the number of citations), and productivity (measured by the number of articles) among researchers in the field of knowledge management. In other words, this study aims to examine the application of centrality measures in the scientific evaluation of researchers. Method: This is an applied scientometric study that employs co-authorship and social network analysis techniques. The statistical population comprises all articles in the field of knowledge management indexed in the Web of Science from 1900 to 2018, encompassing 23,258 records authored by 37,697 individuals. To calculate researchers’ social influence, a square co-authorship matrix was created using BibExcel software. The centrality components of social influence, including closeness, degree, and betweenness, were calculated using UCINET software. The co-authorship network of this field was visualized using NetDraw software. For data analysis, both descriptive and inferential statistics were employed using LISREL and SPSS software. In this study, the number of authored articles was considered an indicator of productivity, while the number of citations received served as an indicator of performance. To examine the relationships among research variables, a regression analysis was conducted, given the normal distribution of the data. Findings: An analysis of the growth trend of articles in the field of knowledge management from 1990 to 2018 in the Web of Science database reveals a significant increase, particularly since the 2000s, peaking in 2017. The findings indicate that among the 37,697 contributing authors, Chen Yi stands out with 139 articles, making him the most productive author, while Gatzchak, with 2,398 citations, ranks highest in terms of performance. Regarding social influence indicators, the results show that Wang Yi holds a more stable and prominent position compared to other authors in the field. Overall, the researchers' social network is coherent and well-integrated. Findings related to co-authorship patterns reveal that the authors’ network consists of a large connected component and a few isolated nodes. The main co-authorship network demonstrates a coherent structure among authors. In examining the relationship between social influence and authors’ productivity and performance, the findings indicate a positive and significant correlation: authors with higher scientific output and more citations tend to have higher centrality scores. Conclusion: The analysis of these relationships shows that researchers with more central roles in co-authorship networks also tend to have higher levels of productivity and performance. In other words, the higher the centrality score, the greater the productivity and performance. Therefore, based on the study’s findings, in the expanding field of knowledge management, greater social influence contributes positively to an author’s scientific output and impact. It can thus be concluded that Social Network Analysis is a powerful tool for evaluating researchers’ scientific activities and can potentially serve as an alternative to traditional evaluation indicators. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین نفوذ اجتماعی، بهره‌‌وری و کارایی در بین پژوهشگران حوزۀ مدیریت دانش با استفاده از داده‌‌های پایگاه وب آو ساینس است. به بیان دیگر، این پژوهش قصد دارد با ترسیم شبکه هم‌‌نویسندگی پژوهشگران حوزه مدیریت دانش، کاربرد سنجه‌‌ مرکزیت را در ارزیابی علمی پژوهشگران این حوزه بررسی کند و رابطه این سنجه با میزان تولیدات علمی افراد و نیز تاثیرگذاری پژوهش‌‌های آن‌‌ها را مورد تأمل قرار دهد. روش‌‌: پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌‌های کاربردی علم‌‌سنجی است که از فنون هم‌‌نویسندگی و تحلیل شبکه‌‌های اجتماعی بهره گرفته است. جامعۀ آماری پژوهش را کلیه مقالات حوزۀ مدیریت دانش تشکیل می‌‌دهد که طی سال‌‌های 1900 تا 2018 در پایگاه وب‌آوساینس نمایه شده‌‌اند و شامل 23258 رکورد از 37697 نویسنده هستند. به منظور محاسبه نفوذ اجتماعی، ماتریس مربع هم‌نویسندگی با نرم‌افزار بیب اکسل تهیه، و با استفاده از امکانات نرم‌افزار «یو سی نت» مولفه‌‌های نفوذ اجتماعی (شامل مرکزیت نزدیکی، رتبه و بینابینی) محاسبه گردید. شبکه هم‌نویسندگی این حوزه با استفاده از نرم‌افزار نت‌‌دراو ترسیم شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها در سطح آمار توصیفی و استنباطی از نرم‌افزارهای اس.پی.اس.اس. و لیزرل استفاده شد. در این پژوهش، تعداد مقالات نویسندگان به عنوان شاخص بهره‌‌وری و تعداد استنادهای دریافتی آنان نمایانگر شاخص کارایی در نظر گرفته شد. در بررسی رابطه بین متغیرهای پژوهش نیز آزمون رگرسیون، با توجه به نرمال بودن توزیع داده‌ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها: بررسی روند رشد مقالات حوزه مدیریت دانش در بازه زمانی 1990 تا 2018 در پایگاه وب آو ساینس نشان داد که مقالات این حوزه، بویژه از دهه 2000 به این سو، رشد قابل ملاحظه‌‌ای داشته و این تعداد در سال 2017 به اوج خود رسیده ‌‌است. طبق یافته‌های پژوهش، در میان 37697 نویسنده که در تولید مقالات مدیریت دانش مشارکت داشته‌‌اند، «چن وای» با داشتن 139 مقاله، بیشترین میزان بهره‌‌وری را در این حوزه دارد و از نظر کارایی «گاتزچاک» با دریافت 2398 استناد، در رتبۀ اول قرار گرفته است. اما، از نظر شاخص‌‌های نفوذ اجتماعی «وانگ وای» دارای ثبات و جایگاه بالاتری نسبت به دیگر نویسندگان این حوزه است و از این نظر از قدرتمندترین نویسندگان این حوزه به‌شمار می‌‌رود. یافته‌های مربوط به هم‌نویسندگی مقالات حوزه مدیریت دانش نشان داد که شبکه اجتماعی این نویسندگان از یک خوشه بزرگ و تعداد معدودی گره منزوی تشکیل شده است. مطالعه شبکه اصلی هم‌‌نویسندگی نیز حاکی از آن است که ارتباط منسجمی بین نویسندگان وجود دارد. در بررسی رابطه بین نفوذ اجتماعی با کارایی و بهره‌‌وری نویسندگان، یافته‌‌ها بیانگر این است که تعداد تولیدات علمی افراد و نیز میزان استنادهای دریافتی آنان با شاخص‌های اثرگذاری اجتماعی دارای ارتباط مثبت و معنی‌‌داری است. به عبارت دیگر، با افزایش تعداد تولیدات علمی یک پژوهشگر، و یا با افزایش تعداد استنادهای دریافتی وی، درجه مرکزیت او در شبکه هم‌‌نویسندگی نیز افزایش می‌‌یابد. نتیجه‌‌گیری: بررسی رابطه بین نفوذ اجتماعی نویسندگان (حاصل از نمره مرکزیت‌‌ها) با کارایی (تعداد استنادهای دریافتی) و بهره‌‌وری (تعداد مقالات) نشان داد پژوهشگرانی که از نظر هم‌‌نویسندگی دارای نقش مرکزی‌‌تری هستند، از بهره‌وری و کارایی بهتری نیز برخوردار می‌باشند. به بیان دقیق‌‌تر، هرچه شخص نمره مرکزیت بالاتر داشته باشد، بهره‌وری و کارایی نویسنده نیز افزایش پیدا می‌کند. لذا، با استناد به نتایج حاصل از پژوهش، برخورداری نویسندگان از نفوذ اجتماعی بیشتر در حوزه روبه رشد مدیریت دانش، بر ارتقاء شاخص‌‌های بهره‌‌وری و کارایی آنان تاثیرگذار است. بر این اساس می‌‌توان نتیجه گرفت که تحلیل شبکه‌‌های اجتماعی ابزاری قدرتمندی در ارزیابی پژوهشگران است که می‌‌تواند حتی به عنوان شاخصی جایگزین مورد استفاده قرار گیرد.

https://stim.qom.ac.ir/article_2185_84cd81665606377da951389f82519de7.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Identifying and Explaining the Service Components of Libraries and Information Centers based on Information Society Criteria and Dimensions of Globalization with a Delphi Method شناسایی و تبیین مؤلفه‌های خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی براساس معیارهای جامعه اطلاعاتی و ابعاد جهانی‌شدن با رویکرد دلفی 135 158 2330 10.22091/stim.2022.8543.1856 FA مهناز محسنی دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-9158-6788 سعید غفاری دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-1030-9234 مریم سلامی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-1772-6751 محمود مرادی استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه رازی،کرمانشاه، ایران 0000-0001-5750-120x Journal Article 2022 08 30 Purpose: The purpose of this study is to identify the components of the 11 criteria of the information society and the 4 dimensions of globalization in the context of library and information center services, as well as to determine their relative importance from the perspective of researchers and higher education faculty members. Method: This applied study was conducted using a qualitative approach through the Delphi method in three rounds with the participation of experts. The research population consisted of 10 professors and specialists from various universities with expertise in the information society and globalization. Purposive sampling was used for participant selection. The initial concepts were derived from a review of previous research using content analysis and were presented in an unstructured questionnaire. Following three Delphi rounds and based on controlled feedback and consensus among the experts, a structured questionnaire was developed using a five-point Likert scale ("very important", "important", "somewhat important", "less important" and "not important"). The study’s validity was established through content and face validity, and its reliability was confirmed by expert approval and response rate, ensuring that the instrument effectively addressed the research objectives. Data collected after the three Delphi rounds were analyzed using descriptive and inferential statistics. To measure the level of agreement among panel members, Kendall’s coefficient of concordance was employed, which showed improvement across the rounds. The Delphi process was concluded once a consensus was reached regarding the importance of the indicators. Findings: After identifying 164 components across 11 criteria of the information society and 4 dimensions of globalization, the findings indicate that several factors significantly contribute to the transformation of the information landscape. Notably, providing timely services to enhance accessibility to databases scored 4.82 percent in the criterion related to the transformation of the job structure within the information industry. Additionally, facilitating the creation of local databases for national and international use through the expansion of information resources achieved a score of 4.84 percent in the criterion concerning the transformation of the job structure of the information market; providing facilities in adaptability with 4.84 percent in the criterion of the transformation of the job structure of information workers; teaching how to use the two-way communication between the user and the system through self-learning in a comprehensive manner with 4.85 percent in the criterion of the conscious social transformation of distance education; providing facilities in creating a suitable platform for people with common interests with 4.65 percent in the criterion of the conscious social transformation of remote news conferences; providing timely services in the quality of network marketing services with 4.80 percent in the criterion of the conscious social transformation of marketing through computer networks; Information services in rapid and direct communication of researchers with each other with remote monitoring with 4.65 percent in the criterion of information-based social transformation, creating an information network; training on how to use electronic communications in training efficient and skilled human resources with 4.82 percent in the criterion of information-based social transformation; providing timely services to audiences without a goal and plan with 4.70 percent in the criterion of political transformation based on passive speakers and mere consumers; information services in the acceptability and evidentiary power of electronic documents with 4.83 percent in the criterion of political transformation in formulating the law governing the exchange of information; providing facilities and opportunities in the sense of belonging to national identity with 4.80 percent in the criterion of cultural transformation in the sense of belonging to identity and the richness of true knowledge, the services of libraries and information centers have shown the highest level of importance in the information society from the perspective of researchers and higher education professors. Additionally, providing timely services to eliminate economic barriers and borders received a score of 4.70 percent in the economic dimension. Training on utilizing the cultural proximity of countries in relation to globalization scored 4.84 percent in the cultural dimension. Furthermore, timely services that promote the growth of civil society attitudes achieved a score of 4.80 percent in the socio-political dimension. Information services in education were rated at 4.65 percent, and timely educational services also received a score of 4.65 percent in the scientific and technological dimension. These factors have demonstrated the highest level of importance in the globalization of library and information center services from the perspective of higher education professors. Conclusion: By identifying the standard components of the information society and globalization dimensions, and determining their relative importance in library and information services, this study underscores the value of aligning library service processes with these elements. Implementing these components can contribute to the integration of information and communication networks, facilitate the exchange of information, and ensure the accurate reception of content produced at the international level. هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی مولفه‌های 11 معیار جامعه اطلاعاتی و 4 بُعد جهانی شدن در خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی و همچنین، تعیین میزان اهمیت آنان از دیدگاه پژوهشگران و اساتید آموزش عالی است. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و به روش کیفی با رویکرد دلفی در 3 دور با مشارکت متخصصان انجام شده است. جامعه پژوهش شامل10 نفر از اساتید و خبرگان دانشگاه‌های مختلف در زمینه جامعه اطلاعاتی و جهانی‌شدن متخصص بوده و روش نمونه‌گیری در بخش کیفی پژوهش از نوع نمونه‌گیری هدف‌دار است. مفاهیم اصلی به‌ عنوان پایه و اساس، با بهره‌گیری از نتایج پژوهش‌های پیشین به روش تحلیل محتوا، به‌صورت پرسشنامه بدون ساختاریافته تهیه و پس از انجام سه دور دلفی براساس میزان بازخورد کنترل‌شده و اجماع نظرات متخصصین، پرسشنامه ساختاریافته با طیف لیکرت پنج گزینه‌ای با مقیاس «بسیار با اهمیت، با اهمیت، تا حدودی با اهمیت، کم ‌اهمیت، و بدون اهمیت» تدوین ‌شده است. روایی پژوهش، روایی محتوایی- صوری بوده و پایایی آن پس از تأیید اساتید و اطمینان از کارایی آن در پوشش اهداف پژوهش تحت تأثیر میزان پاسخ‌دهی قرار گرفته است. اطلاعات کسب‌شده پس از سه دور دلفی، با استفاده از شاخص‌های توصیفی و استنباطی انجام و سپس، تصمیم‌گیری و تصویب‌ شده است. برای تعیین میزان اتفاق‌نظر میان اعضای پنل، از ضریب هماهنگی کندال استفاده‌ شده که در هر دور نسبت به دور قبلی بهبود داشته است و پس از توافق نظر در مورد میزان اهمیت شاخص‌ها، فرایند دلفی متوقف شد. یافته‌ها: پس از شناسایی 164 مولفه در 11 معیار جامعه اطلاعاتی و همچنین در 4 بعد جهانی شدن، یافته‌ها نشان می‌دهد، تامین خدمات به موقع در افزایش دسترس‌پذیری به پایگاه‌های اطلاعاتی با 82/4 درصد در معیار تحول ساختار شغلی صنعت اطلاعات؛ فراهم‌آوری تسهیلات و امکانات در ایجاد پایگاه‌های داده بومی برای مصارف در سطح ملی و بین‌المللی از طریق گسترش منابع اطلاعاتی با 84/4 درصد در معیار تحول ساختار شغلی بازار اطلاعات؛ فراهم‌آوری تسهیلات و امکانات در تطابق‌پذیری با 84/4 درصد در معیار تحول ساختار شغلی کارکنان اطلاعات؛ آموزش نحوه استفاده در ارتباط دو جانبه کاربر و سیستم از طریق آموزش خودآموز به شیوه فراگیر با 85/4 درصد در معیار تحول آگاهانه اجتماعی آموزش از راه دور؛ فراهم‌آوری امکانات و تسهیلات و امکانات در ایجاد بستر مناسب برای افراد با منافع مشترک با 65/4 درصد در معیار تحول آگاهانه اجتماعی کنفرانس‌های خبری از راه دور؛ تامین خدمات به موقع در کیفیت خدمات بازاریابی شبکه‌ای با 80/4 درصد در معیار تحول آگاهانه اجتماعی بازاریابی از طریق شبکه‌های رایانه‌ای؛ خدمات اطلاع‌رسانی در ارتباط سریع و مستقیم پژوهشگران با یکدیگر با نظارت از راه دور با 65/4 در معیار تحول اجتماعی مبتنی بر اطلاعات ایجاد شبکه اطلاعات؛ آموزش نحوه استفاده در تربیت نیروی انسانی کارآمد و ماهر با 82/4 در معیار تحول اجتماعی مبتنی بر اطلاعات ارتباطات الکترونیکی؛ تامین خدمات به موقع در مخاطبان بدون هدف و برنامه با 70/4 در معیار تحول سیاسی مبتنی بر مخاطبان منفعل و صرفاً مصرف‌کننده؛ خدمات اطلاع‌رسانی در مقبولیت و قدرت اثباتی اسناد الکترونیکی با 83/4 در معیار تحول سیاسی در تدوین قانون حاکم بر مبادله اطلاعات؛ فراهم‌آوری تسهیلات و امکانات در احساس تعلق به هویت ملی با 80/4 درصد در معیار تحول فرهنگی در احساس تعلق به هویت و غنای دانش حقیقی، بالاترین میزان اهمیت در جامعه اطلاعاتی خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی از دیدگاه پژوهشگران و اساتید آموزش عالی را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، تامین خدمات به موقع در حذف موانع و مرزهای اقتصادی 70/4 در بعد اقتصادی؛ آموزش نحوه استفاده در نزدیکی فرهنگی کشورها با توجه به جهانی شدن با 84/4 درصد در بُعد فرهنگی؛ تامین خدمات به موقع در رشد نگرش‌های جامعه مدنی با 80/4 درصد در بُعد اجتماعی- سیاسی؛ خدمات اطلاع‌رسانی در آموزش همراه با 65/4 درصد و تامین خدمات به موقع در آموزش همراه با 65/4 درصد در بُعد علمی و فناوری، بالاترین میزان اهمیت در جهانی شدن خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی از دیدگاه و اساتید آموزش عالی را نشان داده است. نتیجه‌گیری: با توجه به شناسایی مولفه‌های معیار جامعه اطلاعاتی و ابعاد جهانی شدن و نیز، تعیین میزان اهمیت آنان در خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی، می‌توان نتیجه گرفت که با ترسیم فرایندها در خدمات براساس نتایج کسب شده، در یکپارچگی شبکه اطلاعاتی و ارتباطات و نیز، مبادله اطلاعات و دریافت دقیق از محتواهای تولید شده در سطح بین‌المللی کمک خواهد شد.

https://stim.qom.ac.ir/article_2330_86b4c1f47755edb4d5bf72ce5ef8e98d.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Application of Data-Driven Method in Identifying the Causal Factors Pattern of Internet of Things Usability in Libraries کاربرد روش داده‌بنیاد در شناسایی الگوی عوامل علّی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها 159 185 2057 10.22091/stim.2021.6545.1519 FA قاسم علی احسانیان دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. صفیه طهماسبی لیمونی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران 0000-0002-1203-9303 میترا قیاسی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. 0000-0003-0649-8121 Journal Article 2021 02 01 Background and Objective: The research background indicates that only a limited number of models have been developed to identify the factors influencing IoT usability in libraries. However, to date, no significant study has been conducted to identify the causal factors affecting the implementation of IoT in libraries. IoT, through its intelligent capabilities, facilitates information management, service development, and library expansion. The objective of this study is to identify the causal factors of IoT usability in libraries and to present a model using the grounded theory method. Methodology: This study was conducted using a qualitative approach. The statistical population consisted of 13 faculty members from the university departments of information science and knowledge. Purposive and convenience sampling techniques were employed to select participants. In other words, the target population was identified based on field expertise, relevant work experience, an understanding of the research problem, and a proven background in the subject matter. As the research progressed, the snowball (or chain referral) method was used to identify and recruit additional suitable participants. Interviews continued until theoretical saturation was reached, and the required data were collected through in-depth interviews. Each interview was recorded, transcribed promptly, and then converted into statements that formed the basis of the coding process. Data were analyzed using three levels of coding: open, axial, and selective. A paradigmatic model was also used to interpret the interviews. To ensure validity, the respondent validation method was employed, and reliability was assessed through the double-coding technique. Findings: The interview transcripts were reviewed in multiple stages, and all interviews were converted into propositions. Through analysis of the data related to causal factors and components affecting IoT implementation in libraries—and following the identification of semantic relationships and conceptual coding—29 key categories were extracted. Subsequently, these categories were organized into eight broader categories: 1. Intelligence, 2. Communication and Interaction, 3. Automation, 4. Guidance and Training, 5. Expertise and Skills, 6. Infrastructure and Equipment, 7. Security, and 8. Motivation. The relationships between these categories were presented in a conceptual format. Further examination of the concepts and the identification of preliminary inter-category relationships led to the development of a conditional matrix model. This model provides a comprehensive framework for analyzing the conditions and factors related to the main phenomenon under study. In the resulting model, the central phenomenon is the applicability of IoT in libraries. Conclusion: The research findings demonstrate that the data related to the causal factors of IoT applicability in libraries were analyzed through three stages of coding—open, axial, and selective—culminating in the development of the final research model. This process led to the identification of 29 categories across 8 overarching themes. By interpreting the relationships among these categories and analyzing the research findings, a final model for the applicability of IoT in libraries was designed and presented. To answer the research question and achieve the study’s goal, the causal factors identified in the theoretical model of IoT usability in libraries include: intelligence, communication and interaction, automation, guidance and training, expertise and skills, infrastructure and equipment, security, and motivation. Experts in the field of information science and knowledge believe that the implementation and integration of IoT in libraries can enhance library agility by leveraging these identified factors. According to the interviewees, these causal factors are essential and significant. The breadth of these factors in the theoretical model highlights the central importance and validation of the main phenomenon—IoT usability in libraries. These factors are foundational and have a direct, activating influence on the usability of IoT. The results indicate that the proposed model of causal factors can serve as a roadmap for libraries aiming to leverage IoT to offer innovative services. The findings of this research are useful and effective in enhancing library quality and facilitating greater interaction between libraries and their users. هدف: نتایج تحقیقات حاکی از آن است که مدل‌های محدودی برای شناسایی ‌عوامل کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها طراحی شده‌اند، ولی تاکنون بررس قابل توجهی برای شناسایی عوامل علّی موثر بر کاربرد اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها انجام نشده است. اینترنت اشیاء با هوشمندسازی موجب مدیریت اطلاعات، توسعه خدمات و گسترش کتابخانه‌ها می‌شود و زمینه اعتلای کتابخانه‌ها را فراهم می‌سازد. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، تعیین عوامل علّی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها و ارائه الگو با روش داده‌بنیاد است. روش‌: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی انجام شده است. جامعه‌ آماری پژوهش 13 نفر از اعضای هیأت علمی رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی خبره دانشگاه‌های کشور بودند. برای انتخاب نمونه‌ آماری از روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف و نمونه‌گیری آسان استفاده شد. به عبارتی، افراد مورد نظر منطبق بر معیارهای رشته تحصیلی و تجربه کاری خبرگان با موضوع پژوهش، مواجه بودن با مسأله مورد بحث و داشتن سابقه‌ کاری شناسایی شده و سپس در ادامه کار پژوهش از روش گلوله‌برفی یا همان زنجیره‌ای برای شناسایی و انتخاب سایر نمونه‌های مناسب استفاده شد. مصاحبه با جامعه‌ آماری تا رسیدن به نقطه اشباع نظری انجام شد و اطلاعات مورد نیاز از مصاحبه‌ها جمع‌آوری گردید. برای جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه‌ عمیق استفاده شده است. ابتدا با تک‌تک مصاحبه‌شوندگان مصاحبه انجام شد و همه مطالب آن‌ها ضبط گردید و در اولین فرصت، متن مصاحبه‌ها به گزاره‌هایی تبدیل شدند. این گزاره‌ها مبنای فرآیند کدگذاری قرار گرفتند. داده‌ها با سه نوع کدگذاری باز، محوری، انتخابی و تفسیر مصاحبه‌ها و مدل پارادایمی تحلیل شدند. جهت تعیین روایی، از شیوه پاسخگو، و سنجش پایایی از شیوه دو کدگذاری استفاده شده است. یافته‌ها: متون مصاحبه ابتدا در چند مرحله مطالعه گردید و همه مصاحبه‌ها به گزاره‌هایی تبدیل شدند. از تحلیل داده‌ها برای عوامل و مؤلفه‌های علّی کاربرد اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها، پس از شناسایی ارتباطات معنایی و شباهت‌های نهفته در آن‌ها و انجام کدسازی مفهومی و خرده مقولات، تعداد 29 مقوله‌ اصلی استخراج گردید. در مرحله‌ بعد، کدهای محوری استخراج شدند و در ادامه این مقولات در 8 طبقه هوشمندسازی، ارتباط و تعامل، خودکارسازی، هدایت و آموزش، تخصص و مهارت، زیرساخت و تجهیزات، امنیت و انگیزش دسته‌بندی شده‌ و ارتباط بین آن‌ها در قالب مفهومی ارائه گردید. پس از استخراج طبقات هشت‌گانه، در ادامه با بررسی بیشتر مفاهیم و یافتن روابط مقدماتی بین مقولات، الگوی ماتریس شرطی پژوهش برای بررسی سلسله‌های وسیع از شرایط و عوامل مرتبط با پدیده‌ اصلی تحت بررسی و قادر ساختن پژوهشگر برای تشخیص عوامل و پیامدها و ارتباط بین سطوح آنها نشان داده شد. در الگوی مستخرج، پدیده‌ اصلی، کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها است. نتیجه‌گیری: داده‌های بدست آمده برای عوامل علّی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها در سه نوبت کدگذاری باز، محوری و انتخابی، خلاصه، تجزیه و تحلیل گردیدند، و در نهایت الگوی نهایی پژوهش ارائه شد. در فرایند کدگذاری و تحلیل یافته‌ها، تعداد 29 مقوله و 8 طبقه شناسایی شدند. با تفسیر روابط بین طبقات و مد نظر قرار دادن تحلیل یافته‌های پژوهش، الگوی نهایی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها طراحی و ارائه گردید. عوامل علّی الگوی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها براساس الگوی نظری عبارتند از: هوشمندسازی، ارتباط و تعامل، خودکارسازی، هدایت و آموزش، تخصص و مهارت، زیرساخت و تجهیزات، امنیت و انگیزش. خبرگان و صاحب‌نظران حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی معتقدند که پیاده‌سازی و استقرار اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها منجربه چابک‌سازی کتابخانه‌ها با استفاده از عوامل شناسایی شده می‌شود. از منظر مصاحبه‌شوند‌گان عوامل علّی کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها ضروری و مهم دانسته شده‌ است. دامنه‌ شمول عوامل علّی الگوی نظری ارائه شده سبب مرکزیت پدیده‌ اصلی کاربردپذیری اینترنت اشیاء و اثبات آن شده است. در الگوی ارائه شده، عوامل علّی موجب رشد و ارتقاء پدیده‎‌ کاربردپذیری اینترنت اشیاء در کتابخانه‌ها خواهد شد. این عوامل بنیادی هستند و به طور مستقیم پدیده‌ اصلی کاربردپذیری اینترنت اشیاء را تحت تاثیر قرار داده و فعال می‌کنند. نتایج نشان داد الگوی ارائه شده‌ عوامل علّی کاربردپذیری اینترنت اشیاء، می‌تواند نقشه‌ راهی برای کتابخانه‌هایی باشد که درصدد بهره‌برداری از اینترنت اشیاء برای ارائه خدمات نوین هستند. نتایج این پژوهش در ارتقاء سطح کیفی کتابخانه‌ها و تسهیل تعامل بین کاربران کتابخانه‌ها مفید و موثر است.

https://stim.qom.ac.ir/article_2057_4c9fdbc376ac14bc4cb58ac1e91768d4.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 The Impact of Social Media Use on Students' Health Literacy in Facing the Corona Crisis تاثیر استفاده از رسانه‌های اجتماعی بر سواد سلامت دانشجویان در مواجهه با بحران کرونا 187 206 2842 10.22091/stim.2024.9926.2010 FA فهیمه علیرضایی Master's degree, Department of knowledge and Information Science, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. میترا صمیعی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران 0000-0001-7879-6457 رضا ملکی استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Journal Article 2023 09 29 Purpose: The present study aimed to determine the relationship between social media usage and the components of students' health literacy. This includes the capacity to access, understand, process, evaluate information, and make informed decisions and behaviors in response to the COVID-19 crisis. Method: The present study is applied in nature and was conducted using a survey-analytical method. The sample distribution, as proposed by Tabachnick and Fidell, was calculated to include 288 university students from various academic levels across the nation. The research tool was a researcher-developed questionnaire designed based on a review of existing literature and prior studies. This questionnaire comprised 60 questions, including 17 qualitative and 43 quantitative items, organized into four components: personal situation, hobbies and leisure, information search and exchange, and information acquisition, which encompasses reading, understanding, comprehension, evaluation, and decision-making behavior. The validity of this questionnaire was deemed satisfactory by experts, and its reliability was assessed using Cronbach's alpha, which yielded a value of 0.941. Following data collection, the information was analyzed with SPSS version 26, employing descriptive statistics, structural equation modeling, independent t-tests, one-sample t-tests, and one-way analysis of variance. Findings: The findings from the data analysis indicate a strong positive correlation between the extent of social media usage and health literacy regarding the coronavirus disease among students (P<0.001). Gender, age, marital status, education level, daily social media usage, and the experience of having contracted the coronavirus disease significantly influenced the relationship between social media use and students' health literacy in managing the coronavirus disease. Conclusion: The analysis of variance test results indicates a positive and significant relationship between the use of preferred media for retrieving specialized information and the level of health literacy among students in their response to the coronavirus disease. The results also indicated that health literacy, along with the components of personal status, access, reading, understanding, evaluation, decision-making, and behavior, significantly influenced students' responses to the coronavirus disease. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بین استفاده از رسانه‌های اجتماعی با مؤلفه‌های سواد سلامت دانشجویان شامل ظرفیت و توان دسترسی، درک و فهم، پردازش و ارزیابی و تصمیم‌گیری و رفتار در خصوص اطلاعات در مواجهه با بحران کرونا انجام شده است. روش: پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت از نوع کاربردی بوده و با روش پیمایشی-تحلیلی انجام شده است. در این پژوهش توزیع نمونه پیشنهادی تاباخنیگ و فیدل، 288 نفر از مجموع کلیه دانشجویان دانشگاه‌های سراسری از تمامی مقاطع محاسبه شد. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته بود که براساس بررسی متون و تحقیقات پیشین طراحی شد. این پرسشنامه شامل 60 سوال (17 سوال کیفی و 43 سوال کمّی) و چهار مؤلفه وضعیت فردی، سرگرمی و اوقات فراغت، جستجو و تبادل اطلاعات، کسب اطلاعات، خواندن، فهم و درک، ارزیابی و تصمیم‌گیری رفتار بود. روایی این پرسشنامه با نظر متخصصان، مطلوب، و پایایی آن براساس محاسبه آلفای کرونباخ 941/0 محاسبه شد. پس از جمع‌آوری داده‌ها، اطلاعات به وسیله نسخه 26 نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آمار توصیفی، معادلات ساختاری و آزمون‌های t مستقل، t تک‌نمونه‌ای و تحلیل واریانس یک‌طرفه تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که رابطه مثبت قوی بین میزان استفاده از رسانه‌های اجتماعی و سواد سلامت در مواجهه با بیماری کرونا در دانشجویان وجود دارد (001/0<P). جنسیت، سن، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، میزان استفاده از رسانه‌های اجتماعی در طول روز و ابتلا به بیماری کرونا در رابطه بین میزان استفاده از رسانه‌های اجتماعی و سواد سلامت دانشجویان در مواجهه با بیماری کرونا تأثیرگذار بود. نتیجه‌گیری: براساس نتایج آزمون آنالیز واریانس، بین مراجعه به رسانه مورد نظر و بازیابی اطلاعات تخصصی، با میزان سواد سلامت دانشجویان در مواجهه با بیماری کرونا، ارتباط مثبت و معنی‌داری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد، متغیر سواد سلامت و مولفه‌های وضعیت فردی، دسترسی، خواندن، فهم و درک، ارزیابی و تصمیم‌گیری و رفتار دانشجویان در مواجهه با بیماری کرونا موثر بود.

https://stim.qom.ac.ir/article_2842_3a5c18daeadaf9a6106abd00fe56f420.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Study of the International Innovation Index and Mapping of Industrial Influence in Iranian Scientific Publications بررسی شاخص بین‌المللی نوآوری و نگاشت نفوذ صنعتی در انتشارات علمی ایران 228 207 2947 10.22091/stim.2024.10731.2097 FA منصوره صراطی شیرازی استادیار، مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، شیراز، ایران. 0000-0002-4558-9192 Journal Article 2024 05 08 Purpose: The relationship between new scientific knowledge and technical innovations is of great importance. Scientific citations of patents and technical citations of scientific texts are one way to study the relationship between science and technology. The primary objective of the present study is to examine Iran's scientific productions based on the International Influence Index of Research Outputs on Industry and Innovation, which is calculated using the citation of patents in scientific texts. Method: This study was conducted using a documentary method, along with a scientometric and citation analysis approach. The research population consists of Iranian scientific documents that were cited in patent licenses during the period from 2018 to 2020. Given that a three-year period has been established for examining document citations, and all documents have been counted without regard to their subject matter—both of which are influential factors in citation—normalization was conducted based on time and subject. In order to standardize citations, the subjects of the articles were classified according to the categories of the journals that published them, based on the 22 primary subjects outlined in the basic science indicators. All documents were analyzed using the full count method, while uncitable documents and publication formats other than articles were excluded from the research community. In this study, data collection tools included Clarivate database products such as Web of Science (WOS), Journal Citation Reports (JCR), and Essential Science Indicators (ESI), along with the Lens, World Intellectual Property Organization (WIPO), and International Scientific Collaboration World University Rankings (ISCWUR) databases. The WIPO correspondence table categorizes the technological field of each patent according to the symbols of the International Patent Classification. Using this table, the technological field of each patent is identified according to the WIPO technology classification groups. Findings: During the period from 2018 to 2020, a total of 274,560 documents were registered from Iran. Among these, 2,662 documents were cited in 3,820 patents, resulting in a total of 4,000 citations. Consequently, less than one percent of Iranian scientific works is referenced in patents. Based on normalized citations, Islamic Azad University ranks first among Iranian universities with 25.25 normalized citations. Tehran University of Medical Sciences and the University of Tehran rank second and third, with 23.10 and 14.78 normalized citations, respectively. Conclusion: Based on the classification of technology groups, the highest number of patents is found in the field of pharmacy, while biotechnology and computer technology rank second and third, respectively, with a significant margin between them. Based on subject areas, articles in the fields of chemistry, materials science, pharmacology, and toxicology are cited more frequently in patents than those in other disciplines, indicating that these fields have had the most significant impact on innovation. هدف: ارتباط میان دانش نوین علمی و نوآوری‌‌های فنی از اهمیت فراوانی برخوردار است، استنادهای علمی پروانه‌‌های ثبت اختراع و استنادهای فنی متون علمی یکی از راه‌‌های بررسی ارتباط میان علم و فناوری است. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تولیدات علمی ایران براساس شاخص نفوذ بین‌‌المللی بروندادهای پژوهشی بر صنعت و نوآوری است که براساس استناد پروانه‌های ثبت اختراع به متون علمی محاسبه می‌شود. روش: این پژوهش با روش اسنادی و با رویکرد علم‌سنجی و تحلیل استنادی انجام شده است. جامعه پژوهش مدارک علمی ایران هستند که در بازه زمانی 2020-2018 در پروانه‌‌های ثبت اختراع مورد استناد قرار گرفته‌‌اند. با توجه به اینکه یک بازه زمانی سه ساله برای بررسی استناد مدارک در نظر گرفته شده است و تمامی مدارک بدون لحاظ کردن موضوع آنها مورد شمارش قرار گرفته‌‌اند و هر دوی این عوامل از عوامل مؤثر در استنادگیری هستند، نرمال‌سازی براساس زمان و موضوع انجام گرفت. به منظور نرمال‌سازی استنادها، موضوع مقالات براساس موضوع نشریات منتشرکننده آنها در 22 موضوع اصلی شاخص‌‌های اساسی علم قرار گرفتند تمامی مدارک به روش شمارش کامل مورد محاسبه قرار گرفته و سایر مدارک غیرقابل استناد و نیز قالب‌‌های انتشاراتی به جز مقاله، از جامعه پژوهش کنارگذاشته شدند. در این پژوهش از محصولات پایگاه کلاریویت مانندWOS ، JCR و ESI و نیز پایگاه‌‌هایLens ، WIPO و ISCWUR به عنوان ابزار گردآوری داده‌ها استفاده شد. جدول انطباق WIPO براساس نمادهای طبقه‌بندی بین‌المللی پروانه‌های ثبت اختراع، زمینه فناوری هر یک را مشخص می‌‌نماید. با استفاده از این جدول، زمینه فناوری هر یک از پروانه‌های ثبت اختراع براساس گروه‌های طبقه‌بندی فناوری WIPO مشخص می‌شود. یافته‌‌ها: در بازه زمانی 2020-2018، 274560 مدرک از ایران به ثبت رسیده است که 2662 مدرک در 3820 پروانه‌‌های ثبت اختراع، 4000 بار مورد استناد قرار گرفته است. بر این اساس، کمتر از یک درصد از آثار علمی ایران در پروانه‌های ثبت اختراع مورد استناد قرار گرفته‌‌اند. براساس استناد نرمال شده، دانشگاه آزاد اسلامی با 25.25 استناد نرمال شده در بین دانشگا‌‌ه‌های ایران رتبه نخست را دارد و دانشگاه‌‌های علوم پزشکی تهران و دانشگاه تهران به ترتیب با 23.10 و 14.78 استناد نرمال شده در رتبه‌‌های دوم و سوم قرار دارند. نتیجه‌گیری: براساس گروه‌های طبقه‌بندی فناوری، بیشترین تعداد این پروانه‌‌های ثبت اختراع در حوزه داروسازی بوده و بیوتکنولوژی و فناوری رایانه با اختلاف زیاد در رتبه‌‌های دوم و سوم قرار دارند. براساس حوزه‌های موضوعی، مقالات حوزه شیمی، علم مواد و فارماکولوژی و سم‌شناسی، بیشتر از سایر حوزه‌‌های موضوعی در پروانه‌های ثبت اختراع مورد استناد قرار گرفته‌‌اند که نشان می‌‌دهد این رشته‌‌ها بیشترین تاثیر را بر نوآوری داشته‌‌اند.

https://stim.qom.ac.ir/article_2947_9a0358f66789f33d964cbe139254e1d5.pdf

دانشگاه قم علوم و فنون مدیریت اطلاعات 2476-6658 11 1 2025 03 21 Challenges of the COVID-19 Pandemic on the Planning, Implementation, and Dissemination of Academic Research چالش‌های همه‌گیری کرونا بر برنامه‌ریزی، اجرا و انتشار پژوهش‌های دانشگاهی 246 229 2954 10.22091/stim.2024.10753.2101 FA ابراهیم تیمورزادگان دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0009-0009-6784-4885 جمال سلیمی دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0009-0009-6784-4885 Journal Article 2024 05 18 Purpose: The world has always faced various adversities. Many of these adversities have posed significant threats to humanity on national, regional, and global scales. Sometimes, these adversities have manifested as global crises. The coronavirus is a family of viruses that cause respiratory infections in both humans and animals. The novel coronavirus, officially designated as SARS-CoV-2, is responsible for the COVID-19 disease in humans and has significantly disrupted and transformed social structures, work patterns, and income distribution. One of the structures impacted by this virus was universities and their missions. In this context, the present study was conducted to identify the challenges posed by the COVID-19 pandemic on the planning, implementation, and publication of academic research. Method: This study employed a qualitative approach, utilizing the interpretive phenomenological method. The research participants comprised 38 academic and ministerial administrators and managers, along with higher education experts from universities and the central headquarters of the Ministry of Science and Research. Participants were selected purposively, and data collection continued until theoretical saturation was achieved. Data were gathered through semi-structured interviews and validated using the alignment method. Data analysis was conducted using the content analysis method within the MAXQDA software environment. Findings: The identified challenges of academic research can be categorized into three stages: planning, implementation, and publication. In the planning stage, challenges included role ambiguity, lack of motivation and reluctance, a preference for education over research, insufficient intra-group and interdisciplinary consensus, the impact of infrastructure on the volume of research, and changing research funding sources. During the implementation stage, issues such as route dependence, inadequate facilities and infrastructure, participant confidentiality, poor supervision, restrictions on scientific travel and communication, and information filtering were prevalent. Finally, in the publication stage, challenges included changing policies for publishing scientific works, enthusiasm for disseminating results, lack of trustworthiness, delays in the evaluation process, and issues with journal printing. Conclusion: Effectively managing the challenges that arise during emergencies can enhance the quality and effectiveness of research. This approach not only elevates the scientific level of the university but also attracts talented researchers, minimizes resource waste, fosters interdisciplinary collaboration, and strengthens communication with industry and society. Additionally, it increases the reliability of research results, and promotes greater respect for the intellectual property of professors' achievements in cyberspace. هدف: جهان همواره دستخوش ناملایمات گوناگون بوده است. اغلب این ناملایمات به‌مثابه یک چالش بزرگ ملی، منطقه‌ای و جهانی همه بشریت را به مبارزه طلبیده است. گاه هم این ناملایمات در سطح یک بحران جهانی رخ نموده است. ویروس کرونا از خانواده ویروس‌هایی است که عفونت‌های تنفسی را در انسان‌ها و حیوانات ایجاد می‌کند. ویروس کرونای جدید که با نام رسمی SARS-CoV-2 شناخته می‌شود باعث بروز بیماری COVID-19 در انسان‌ها شد و ساختارهای اجتماعی، الگوی کار و توزیع درآمد را دچار آشفتگی و تغییر کرد. از ساختارهای متأثر از این ویروس دانشگاه‌ها و مأموریت‌های آن بود. در این راستا، پژوهش حاضر به منظور شناسایی چالش‌‌های همه‌گیری کرونا بر برنامه‌ریزی، اجرا و انتشار پژوهش‌های دانشگاهی انجام شد. روش: این پژوهش از منظر رویکرد، کیفی بوده و با استفاده از روش پدیدارشناسی تفسیری اجرا شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل 38 نفر از کارگزاران و مدیران دانشگاهی و وزارتی و نیز صاحب‌نظران آموزش عالی در دانشگاه‌‌ها و نیز ستاد مرکزی وزارت علوم و تحقیقات بودند که به صورت هدفمند انتخاب و فرآیند جمع‌آوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌‌ها از طریق مصاحبه نیمه ساختارمند جمع‌‌آوری شد و با استفاده از روش همسوسازی مورد اعتباریابی قرار گرفت. تحلیل داده‌‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون در محیط نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. یافته‌ها: چالش‌های شناسایی شده پژوهش‌های دانشگاهی در مرحله برنامه‌ریزی شامل ابهام نقش، بی‌انگیزگی و بی‌رغبتی، ترجیح آموزش، عدم وفاق درون‌گروهی و بین‌رشته‌ای، تأثیر زیرساخت‌ها بر کمّیت پژوهش‌ها، تغییر منابع تأمین پژوهش؛ در مرحله اجرا شامل وابستگی به مسیر، کمبود امکانات و زیرساخت‌ها، پنهان‌کاری شرکت‌کننده‌ها، نظارت معیوب، محدودیت مسافرت‌های علمی و ارتباطات، فیلترینگ؛ و در مرحله انتشار شامل تغییر سیاست‌های نشر آثار علمی، هیجان‌زدگی در اشاعه نتایج، عدم امانتداری، کند شدن فرایند ارزیابی و چاپ مجلات بود. نتیجه‌گیری: مدیریت چالش‌های معرفی شده می‌تواند به بهبود کیفیت و اثربخشی پژوهش‌ها در مواقع اورژانسی، ارتقاء سطح علمی دانشگاه، جذب محققین با استعداد، کاهش هدر رفت منابع، ارتقاء تعاملات بین رشته‌ای، ارتباط با صنعت و جامعه، افزایش قابلیت اطمینان نتایج پژوهشی و احترام بیشتر به مالکیت معنوی دستاوردهای اساتید در فضای مجازی منجر شود.

https://stim.qom.ac.ir/article_2954_8374765e9dd14365c3f42ff22938fc09.pdf