فناوری‌های معنایی و بازیابی اطلاعات: روندها و گرایش های پژوهشی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه قم، قم، ایران

2 استادیار، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران

4 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده

هدف: مطالعۀ حاضر به‌دنبال شناسایی تولیدات علمی بازیابی اطلاعات و فناوری‌های معنایی در پایگاه‌های فارسی و تحلیل این مطالعات با مرور نظام‌مند است. بازیابی اطلاعات ازجمله موضوعات مهم و در صدر علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی و وب معنایی جزء موضوعات هسته در گسترۀ بازیابی و دانش است. همچنین تعدد مطالعات در زمینۀ فناوری‌های معنایی، بیان‌کنندۀ اهمیت تحلیل و بررسی تولیدات علمی این حوزه است. تحلیل تولیدات علمی حوزۀ فناوری‎های معنایی و بازیابی اطلاعات تعیین‌کنندۀ روندها و گرایش‌های مطالعات این حوزه و راهنمای پژوهشگران برای پژوهش‌های آینده است.
روش: مطالعۀ حاضر با استفاده از روش مرور نظام‌مند انجام گرفته است. مراحل انجام مطالعه شامل مرحلۀ اول تعیین و شناسایی پرسش‌های پژوهش، مرحلۀ دوم تعیین راهبرد جست‌وجوی منابع دربرگیرندۀ معیارهای ورود و خروج منابع، شناسایی پایگاه‌های اطلاعاتی، شناسایی کلیدواژه‌ها، و روش‌های مکمل شناسایی منابع، مرحلۀ سوم ارزیابی انتقادی منابع، چکیده، و متن کامل، و مرحلۀ چهارم تحلیل و جمع‌بندی منابع می‌شود. پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی شامل پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، بانک اطلاعات نشریات کشور (مگیران)، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (اس‌آی‌دی)، پایگاه مجلات تخصصی نور (نورمگز)، پرتال جامع علوم انسانی، و مرجع دانش (سیویلیکا) با استفاده
از کلیدواژه‌های «فناوری‌های معنایی» و «وب معنایی» در ترکیب با «بازیابی اطلاعات»، کلیدواژه‌های «موتورهای جستجو»، «پایگاه اطلاعاتی»، و «کتابخانه‌ها» در ترکیب با «وب معنایی»، و از بین فناوری‌های وب معنایی هستی‌شناسی، آر‌.دی.‌اف، و داده پیوندی در ترکیب با «بازیابی اطلاعات» جست‌وجو شدند. یادآوری می‌شود که برای کلیدواژه‌های فناوری‌های وب معنایی از نگارش‌های املائی متفاوت استفاده شد. به‌طور کلی 1113 تولید علمی شناسایی شد که از میان آن‌ها 165 تولید علمی تحلیل و بررسی شد.
یافته‌ها: تولیدات علمی حوزۀ بازیابی اطلاعات و فناوری‌های معنایی براساس روش پژوهش به دو گروه‌بندی عمدۀ پژوهشی و مروری دسته‌بندی شدند. از 165 منبع یافته‌شده، 119 منبع در گروه مطالعات پژوهشی و 46 منبع درگروه مطالعات مروری قرار گرفتند. مطالعات پژوهشی این حوزه در شش گروه شامل هستی‌شناسی (طراحی، کاربرد، و ارزیابی)، اسپارکل، دادۀ پیوندی، موتور جست‌وجوی معنایی، و فناوری‌های مختلف معنایی به‌کارگرفته‌شده دسته‌بندی شدند. اکثر مطالعات پژوهشی به بیان دیگر 71 پژوهش به بحث درباره طراحی، کاربرد، و ارزیابی هستی‌شناسی پرداخته بودند. مطالعات مروری فناوری‌های معنایی و بازیابی اطلاعات در چهار گروه شامل سازمان‌دهی اطلاعات و دانش، بازیابی اطلاعات، نظام‌های بازیابی و اطلاعات، و سایر موضوعات دسته‌بندی شدند. در قسمت مطالعات مروری نیز اکثر منابع در حوزۀ سازمان‌دهی اطلاعات و دانش و از بین فناوری‌های معنایی به هستی‌شناسی بیش از دیگر فناوری‌ها پرداخته شده است.
نتیجه‌گیری: اگرچه اکثریت مطالعات در حیطه هستی‌شناسی انجام گرفته است با این وجود، نیاز به انجام پژوهش در زمینۀ طراحی، ایجاد، و کاربرد هستی‌شناسی در موضوعات مختلف و نظام‌های ذخیره و بازیابی اطلاعات احساس می‌شود. همچنین لازم است که در ارتباط با فناوری‌های معنایی دیگر نیز مطالعات بیشتری انجام گیرد تا نقش هریک از فناوری‌های معنایی در بازیابی اطلاعات مشخص گردد. با توجه به اینکه تعداد قابل توجهی از مطالعات به ارائۀ روش، معماری و چارچوب پیشنهادی، و ارزیابی آن و روش تجربی استفاده کرده بودند، بنابراین انجام پژوهش در این حیطه نیاز به تخصص فنی داشته و همکاری متخصصان فناوری اطلاعات در کنار سایر متخصصان موضوعی می‌تواند در غنی کردن مطالعات و جهت دادن به آن‌ها در راستای به‌کارگیری در سیستم‌‌ها موثر باشد. افزون‌بر این لازم است پژوهشگران انجام پژوهش در زمینۀ بازیابی تصاویر به‌صورت معنایی را مد نظر قرار دهند. به‌طورکلی سعی شده است با بررسی تولیدات علمی حوزۀ فناوری‌‌های معنایی و بازیابی اطلاعات تصویری روشن و جامع از این حوزه ارائه گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Semantic technologies and information retrieval: : research trends and directions in Iran

نویسندگان [English]

  • Yaghoub Norouzi 1
  • Hamid Keshavarz 2
  • samaneh khavidaki 3
  • zahra sadrabady 4
1 Professor, Department of Knowledge and Information science, University of Qom, Qom, Iran;
2 Assistant Professor, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Ph.D. in Knowledge and Information Science, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran
4 M.Sc. in Knowledge and Information Science, University of Qom, Qom, Iran
چکیده [English]

Objective: The present study aims to identify scientific products of information retrieval and semantic technologies within Persian databases and to analyze these studies through a systematic review. Information retrieval is a crucial and foundational topic in library and information sciences, while the semantic web is a core area within retrieval and knowledge management. The large volume of research in semantic technologies shows the importance of analyzing and surveying the scientific products of this field. Analyzing the scientific products of the field of semantic technologies
and information retrieval determines the trends and tendencies of studies in this field and guides researchers for future research.
Method: The present study was conducted using a systematic review method. The stages of the study are as follows: The first stage involved determining and identifying the research questions. The second stage focused on developing the resource search strategy, which included criteria for including and excluding resources, identifying databases, selecting keywords, and employing complementary methods for resource identification. The third stage involves the critical appraisal of resources, including abstracts and full texts, while the fourth stage focuses on analyzing and synthesizing these resources. Persian databases used in the search include the Iranian Research Institute for Information Science and Technology (Irandoc), Megiran, the Scientific Information Database (SID), the Noor Specialized Magazines website (Noormagz), and Civlica. The search employed keywords such as "semantic technologies" and "semantic web" combined with "information retrieval"; "search engines, and "libraries" combined with "semantic web"; and, among semantic web technologies, ontology, RDF, and linked data in combination with "information retrieval" were used for the search.
Findings: Scientific productions in the fields of information retrieval and semantic technologies were classified into two categories based on research methodology: research studies and review studies. Out of the 165 identified sources, 119 were classified as research studies, and 46 were categorized as review studies. The research studies were further divided into six groups: ontology (design, application, and evaluation), SPARQL, linked data, semantic search engines, and various semantic technologies. Among these, 71 research studies focused specifically on the design, application, and evaluation of ontologies. The review studies were categorized into four groups: information and knowledge organization, information retrieval, information and retrieval systems,
and other related topics. Within the review studies, most resources concentrated on information
and knowledge organization, with ontology being discussed more extensively than other semantic technologies.
Conclusion: Although the majority of studies have focused on ontology, there remains a need for further research on the design, development, and application of ontologies across various disciplines and information storage and retrieval systems. Furthermore, additional studies are required on semantic technologies to clarify the role of each technology in information retrieval. Given that many studies have employed proposed methods, architectures, frameworks, and their evaluation through empirical approaches, conducting research in this area demands technical expertise. Therefore, collaboration between information technology specialists and experts from other fields can effectively enrich research and guide its application in practical systems. Additionally, researchers should prioritize studies in the area of semantic image retrieval. Overall, this review aims to provide a clear and comprehensive overview of the field by examining the scientific literature on semantic technologies and image information retrieval.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information retrieval
  • Semantic technologies
  • Ontology
  • Linked data
  • RDF
  • Information storage and retrieval systems
آذری، ش.، خسروی فارسانی، ه.، خیام باشی، م. (1393‌). رتبهبندی موجودیتها در دی بی پدیا با بهبود الگوریتم PageRank. در کنفرانس بین‌المللی مهندسی، هنر و محیط زیست.    https://civilica.com/doc/372611
آرین مهر، م.، کفشی تقی‌آبادی، الف. (1398). بررسی انواع روش‌های انتقال پایگاه‌های داده رابطه‌ای به ساختار آنتالوژی در مدیریت دانش و بازیابی اطلاعات. در دومین کنفرانس بین‌المللی تحقیقات بین‌رشته‌ای در مهندسی برق، کامپیوتر، مکانیک و مکاترونیک در ایران و جهان اسلام.    https://civilica.com/doc/952445
آرین نمازی، س. (۱۳۹۴). تطبیق آدرس‌‌های جایگزین با رویکرد معنایی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان. 
ابدالی محمدی، ف. (1391). ارائه روشی برای انتشار سرویس‌‌های وب مبتنی بر رابطه بین آنها. (رساله دکتری). دانشگاه اصفهان.
ابوترابی گودرزی، ح. (۱۳۹۰). بررسی و امکان‌سنجی بهبود سیستم‌های جستجوی اطلاعات فارسی- انگلیسی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه شاهد.
احمدی، ح. (۱۳۹۴). ترسیم و تحلیل شبکه مفهومی و هستی‌شناسی ساختار دانش حوزه علم‌سنجی ایران بر اساس رویکرد تحلیل حوزه. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه شهید چمران اهواز.
‫احمدی، ز.، دلقندی، ‌ف. (۱۴۰۱). ماهیت و فرایند نظام‌های نوین سازماندهی دانش (هستی‌شناسی، وب معنایی و فوکسونومی در بازیابی اطلاعات). دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 48(5)، 24-39.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://jonahs.ir/showpaper/6773779
‫احمدی‌میرقائد، الف.، خدابین، ‌م.، صمیعی، ‌م. (۱۴۰۱). کاربست هستی‌شناسی‌ها در بازیابی اطلاعات مجموعه‌های دیجیتالی، با تاکید بر تصاویر. بازیابی دانش و نظام‌‌های معنایی، 31(9)، 190-219.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.22054/jks.2021.64002.1477
ارزانیان، ب. (۱۳۸۸). شخصیسازی موتورهای جستجو با استفاده از روش‌های هوشمند. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه کردستان.
اسلامی، م. (۱۳۸۷). ارائه یک روش انطباق بین خریدار و فروشنده مبتنی بر چارچوب ebXML. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه صنعتی امیرکبیر(پلی تکنیک تهران).
افشین‌پور، ب. (۱۳۸۹). روشی نوین برای بهبود رتبهبندی نتایج جستجوی وب معنایی بر اساس پایگاه دانش مبتنی بر هستی‌شناسی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه پیام نور استان تهران.
الیاسی قوپی، م. (۱۳۹۰). حاشیه‌نویسی معنایی تصاویر به کمک آنتولوژی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه شهید چمران اهواز.
‫امیرحسینی، ‌م. (۱۴۰۰). ارتباط بین سطح ترکیب در ساختار مدخلهای مفاهیم و شمار روابط معنایی در تحلیل عملکرد بازیابی اطلاعات در هستیشناسی کشاورزی سازمان خواروبار کشاورزی سازمان ملل متحد. پردازش و مدیریت اطلاعات، 104(36)، 1113-1136.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.52547/jipm.36.4.1113‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
امیری، ع. (1397). بهبود دقت خوشهبندی اسناد متنی کلان با کمک رفع ابهام کلمات و ابزارهای کلان داده. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه شیخ بهایی.
امیری، م.، سلامی، م. (1392). کاربرد هستی‌شناسیهای وب معنایی در نظام‌های اطلاع‌رسانی پزشکی. علمی پژوهان، 12(1)، 1-10.    http://psj.umsha.ac.ir/article-1-42-fa.html
امیری، م. (۱۳۹۰). خوشه‌بندی اسناد مبتنی بر آنتولوژی و رویکرد فازی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه بوعلی سینا.
ایزدی، ع.، شاهینی، ش. (1396). کتابخانه‎ دیجیتال معنایی: رویکردی نوین در امر بازیابی اطلاعات در کتابخانههای تخصصی. در همایش کتابخانه‌‌های تخصصی: مسائل، رویکردها و فرصت‌ها.
https://civilica.com/doc/771880
باغومیان، آ. (۱۳۹۲). تولید خودکار آنتولوژی برای کدهای برنامه نویسی تحت وب. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه شیخ بهایی.
باقرپور، ب. (۱۴۰۰). طراحی هستی‌شناسی حوزه تاریخ نظامی جنگ ایران و عراق. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه تربیت مدرس.
باقری، ت. (1399). بررسی و شناسایی فناوری‌های معنایی و میزان اهمیت آنها در بازیابی اطلاعات کتابخانه دیجیتالی. نشریه علم‌سنجی کاسپین، 7(1)، 52-61.    https://doi.org/10.22088/cjs.7.1.52 
باقری ت.، نوروزی، ی.، اسفندیاری مقدم، ع.، زارعی، ع. (1398). ارائه الگوی به کارگیری فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در کتابخانه‌‌های دیجیتالی. نشریه مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 30(2)، 129-151.
https://doi.org/10.30484/nastinfo.2019.2145.1820
باقری، الف.، محبی، ک. (1399). استخراج اطلاعات از وب سایت‌‌های خبری فارسی با استفاده از ترکیب روش DOM و آنتولوژی. در یازدهمین کنفرانس بین‌المللی فناوری اطلاعات،کامپیوتر و مخابرات.
https://civilica.com/doc/1197111/
‫باقری، ت.، نوروزی، ی.، اسفندیاری مقدم، ع.، زارعی، ع. (۱۴۰۱). کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 25(2)، 95-115.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.30481/lis.2019.186320
‫باقری، ت.، نوروزی، ی. (۱۳۹۹). مقایسه بین وضع موجود و مطلوب کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه‌های دیجیتالی ایران. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 23(4)، 48-75.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.30481/lis.2019.186320
بذرپیشه، ز.، فیضی درخشی، م. (1392). مروری بر روش‌های گسترش پرس‌وجوی مبتنی بر هستان‌شناسی و تحلیل سراسری. در کنگره ملی مهندسی برق، کامپیوتر و فناوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/210936
‫بنی‌فاطمه، ‌ل.، غفاری، ‌س. (۱۴۰۰). بررسی رابطه هوش مصنوعی با وب معنایی و تعامل بین آنها (مطالعه مروری). ترویج علم، 21(12)، 61-87.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.22034/popsci.2022.304606.1124‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫بهاری ورزنه، ح. (۱۴۰۱). مقایسه عملکرد بازیابی اطلاعات موتورهای جستجوی معنایی و کلیدواژه‌ای بر اساس جستجوی عبارتی. فصلنامه مطالعات دانش پژوهی، 1(2)، 100-114.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.22034/jkrs.2022.51351.1014
بهروزی، ف.، بهجتی، م.، رضوی، س. ع.الف. (1397). تاثیر استقرار وب معنایی با افزایش کیفیت ارایه خدمات و میزان امانت گرفتن کتاب از کتابخانه‌‌های شهرداری تهران. در سومین کنفرانس ملی در مهندسی کامپیوتر، فناوری اطلاعات و پردازش داده‌ها.    https://civilica.com/doc/853903
بهشتی نژاد، ر.، سمیع، م.الف.، حمزه، ع. (1396). بهبود سیستم‌های توصیهگر با کمک وب معنایی. فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، 9(31)، 45-56.
بیراوند، ع.، گلشنی، م.، دلقندی، ف. (1400). شناسایی دگرسنجههای تاثیرگذار بر میزان استنادات دریافتی در پایگاه اسکوپوس(موردمطالعه: تولیدات علمی نویسندگان ایرانی در حوزه وب معنایی). پژوهش‌‌های کتابخانه‌‌های دیجیتالی و هوشمند، 8(1)، 11-24.    https://doi.org/10.30473/mrs.2022.63184.1504
پدیداران مقدم، ف.، اکبری، ف. (1398). مروری بر روش‌های پرس‌وجوها در وب معنایی. کنگره ملی تحقیقات بنیادین در مهندسی کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/924621
پدیداران مقدم، ف.، اکبری، ف. (1399). مروری بر روش‌های دسته‌بندی محتوا در وب معنایی. هفتمین کنفرانس بین‌المللی یافته‌‌های نوین علوم و تکنولوژی با محوریت علم در خدمت توسعه.    https://civilica.com/doc/1039040
پدیداران مقدم، ف.، مدرسی پور، م. (1398). اصلاح دادهها جهت ارزیابی داده‌های پیوندی. پنجمین همایش بین‌المللی علوم و تکنولوژی با رویکرد توسعه پایدار.    https://civilica.com/doc/967311
پدیداران مقدم، ف.، منادی‌فرد، س. (1398). مروری برجنبههای مختلف هستی‌شناسی در بازیابی اطلاعات. چهارمین همایش بین‌المللی مهندسی برق، علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/989955
پدیداران مقدم، ف.، و نوری، م. (1399). نقش آنتولوژی در بازیابی اطلاعات مبتنی بر وب معنایی. چهارمین کنفرانس ملی دانش و فناوری مهندسی برق کامپیوتر و مکانیک ایران.    https://civilica.com/doc/1116834
پژوهان، م.، حریری، ن.، نوروزی، ی.، و باب الحوائجی، ف. (1400). کاربرد هستی‌شناسی‌ها در کتابخانه دیجیتال رویکردی مبتنی بر فراترکیب. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 55(1)، 1-30.
https://doi.org/10.22059/jlib.2022.336469.1579
پورخانی، م. (۱۳۹۳). پرس‌و‌جو از پایگاه داده‌های رابطهای با استفاده از آنتولوژی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی و غیر دولتی جهاد دانشگاهی خوزستان.
ترابی، ل.، میرحسینی، ز.، اباذری، ز.، و حسینی بهشتی، م. س. (1400). طراحی و پیادهسازی هستانشناسی پزشکی هستهای. مدیریت اطلاعات سلامت، 18(2(پیاپی 78))، 81-88.    https://doi.org/10.22122/him.v18i2.4357
ترابی، ل.، میرحسینی، ز.، اباذری، ز.، بهشتی، م. س. (1402). ارزیابی کارآمدی هستانشناسی پزشکی هستهای در بازنمون دانش و بازیابی مفاهیم با رویکرد آنتومتریک. فصلنامه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 19(1)، 253-278.
https://doi.org/10.22091/stim.2022.7149.1619
تقندیکی، ک.، زائری، الف.، صفوی، آ. (1394). ارزیابی فرضیه حذف ابر پیوندهای نویزی با استفاده از دانش استنتاج شده هستی‌شناسی Dbpedia. سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهشهای کاربردی در مهندسی کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات.
https://civilica.com/doc/466633/
تیموری، ف.، زاهدی، م. (1396). دلایل رویکرد وب معنایی در عملکرد موتورهای جستجو. دومین کنفرانس ملی تحقیقات بین‌رشته‌ای در مهندسی کامپیوتر، برق، مکانیک و مکاترونیک.    https://civilica.com/doc/699999
‫ثروتی، ل.، ولوی، م.ر.، حورعلی، م. (۱۳۹۶). توسعه یک هستانشناسی جغرافیایی برای استفاده در کاربردهای نظامی. فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی « سپهر»، 26(102)، 5-17.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
جبل عاملی، م. (1400). بازیابی موجودیت‌های خاص در وب داده. رساله دکتری. دانشگاه اصفهان
‫جعفری‌پاورسی، ‌ح.، حریری، ‌ن.، علیپورحافظی، ‌م.، باب‌الحوائجی، ‌ف.، خادمی، ‌م. (۱۳۹۹‌). ارتقای بازیابی معنایی اطلاعات با استفاده از برچسب‌گذاری و هستان‌شناسی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 121(31)،
19-38.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.30484/nastinfo.2019.2247.1866‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
جلالی، و. (۱۳۸۷). بازیابی معنایی اطلاعات با استفاده از بسط مفاهیم حاصل از جستجوی مبتنی بر کلیدواژه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علم و صنعت ایران.
‫جمالی‌مهموئی، ح. (۱۳۸۲). وب معنایی: شیوهای رو به تکامل برای ذخیره و بازیابی کارآمدتر اطلاعات روی اینترنت. اطلاع‌شناسی، 2(1)، 47-66.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
جهانی، ج.، دلقندی، ف. (1400). بررسی جایگاه پارادایمهای طبقه‌بندی علوم در نظام‌های سازماندهی دانش، نشریه دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 4(36)، 22-39.     https://jonahs.ir/showpaper/5137691
حاجی احمدی، س. (۱۳۹۴). بررسی کاربرد فناوری معنایی برای سازماندهی اطلاعات در نرم‌افزارهای کتابخانه دیجیتالی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه قم.
حبیبی، ش.، عبداله‌زاده، پ.، عبدخدا، م. ه.، آقایاری، ح. (1400). تحولات موضوعی در پژوهش‌‌های بیست ساله علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی: یک مطالعه هم رخدادی واژگان. تصویر سلامت، 12(1)، 55-68.
https://doh.tbzmed.ac.ir/fa/Article/doh-394
حجی مانی، الف.، ناظمی، الف. (1389). استفاده از هستانشناسی فازی برای ارائه معماری بهبودیافته مبتنی بر عامل در موتورهای جستجوی معنایی. چهارمین کنفرانس داده‌کاوی ایران.    https://civilica.com/doc/109039
‫حسن‌زاده، ‌ح. (۱۴۰۰). آنتولوژی بسمله، دریچه‌ای برای ایجاد هستی‌شناسی معارف قرآن. پژوهشنامه معارف قرآنی، 44(12)، 111-138.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.22054/rjqk.2021.12610‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫ حسینی‌بهشتی، ‌م. س. (۱۳۹۱). ایجاد هستی‌شناسی واژگانی از اصطلاح‌نامه‌‌های فارسی. مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی مجموعه مقالات هشتمن همایش زبان‌شناسی ایران، 148-164.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
حسینی بهشتی، م. س.، اژه‌ای، ف. (۱۳۹۴). طراحی و پیاده‌سازی هستی‌شناسی علوم پایه بر اساس مفاهیم و روابط موجود در اصطلاحنامه‌های مرتبط. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30(3)، 677-696.‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.35050/JIPM010.2015.028
‫حسینی بهشتی، م.س.، خوئینی، س.، اسمعیل پونکی، الف. (1402). مطالعه کتاب‌سنجی و تحلیل شبکه هم‌نویسندگی و خوشه‌های موضوعی پژوهش‌های هستان‌شناسی. پژوهشنامه علم سنجی، 9(1)، 287-312.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.22070/rsci.2021.14558.1500
حورعلی، م. (۱۳۹۰). یادگیری هوشمند هستان‌نگار برای بسط پرسمان در جستجوی معنایی (موردپژوهی: کتابخانه دیجیتالی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
حیدری مهرآبادی، پ. (1399). شناسایی موضوعات نوظهور و هسته در حوزه باریابی اطلاعات و دانش و ترسیم ساختار دانشی آن با استفاده از روش‌های تحلیل خوشه‌ای و تحلیل هم‌واژگانی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
خسروی فارسانی، ه. (۱۳۹۱). رتبهبندی موجودیت در وب داده. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
خوارزمی، ص. (۱۳۸۸). ایجاد روش‌هایی برای اندیس گذاری، جستجو و رتبه‌بندی صفحات برای موتور جستجوی معنایی در حوزه صفحات فارسی ICT.پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور استان تهران.
خون سیاوش، الف. (1389). ارائه یک روش نمایه‌سازی معنایی بر پایه هستی‌شناسی برای نمایه‌سازی متون و اسناد علمی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
داودی مقدم، ج. (1393). بهبود گویایی منظور جستار در جستجوی معنایی وب با استفاده از رویکردهای آگاه به زمینه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی.
دبیری اژدری، س.س.، آل شیخ، ع. الف.، عطازاده، ب.، نعیمی، الف. (1398). توسعه یک هستی‌شناسی مکانی مبتنی بر BIM به منظور پرس‌وجوی معنایی اطلاعات مالکیت سه بعدی. علوم و فنون نقشه‌برداری، 9(1)، 131-144. 
https://www.sid.ir/paper/249230/fa
درخوش، م.، رجبی، ع. (1391). کاربرد اف.آر.بی.آر. و آر.دی.ای. در وب معنایی. کتاب ماه کلیات. 175، 32-42. 
‫درخوش، ‌م.، فتاحی، ‌ر.، ارسطوپور، ‌ش. (۱۳۹۹). گسترش‌‌‌‌های الگوی مرجع مفهومی سیداک: پاسخ به نیازهای سازماندهی دانش در حوزه‌‌‌‌های موضوعی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 124(31)، 95-112.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.30484/nastinfo.2020.2497.1942
درویشی، س. (۱۳۹۲). بهبود فرآیند یادگیری آنتولوژی جهت توسعه موتور جستجوی فارسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه گیلان.
درّی، ر. (1393). مقایسه و ارزیابی موتور‌‌های جستجوی معنایی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30(2)،
467-490.     https://doi.org/10.35050/JIPM010.2015.044
دمرچی لو، م.، حسینی بهشتی، م. س. (1400). قابلیت تبدیل اصطلاح‌نامه به هستی‌شناسی (مرور سیستماتیک). پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 11(2)، 105-127.    https://doi.org/10.22067/infosci.2021.23662.0
دورودیان، م. (۱۳۹۲). ارائه روشی برای جستجوی مبتنی بر محتوا در شبکه اجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه صنعتی شیراز.
ذیفن، م. ج.، شیری احمدآبادی، م. الف. (1392). ارائه مدل مفهومی سیستم توصیه‌گر گردشگری مبتن یبر شبکه اجتماعی و با بهره گیری از فناوری وب معنایی. دوازدهمین کنفرانس ملی سستم‌های هوشمند ایران.
https://civilica.com/doc/276218/
رامشینی، ز.، خیرخواه، الف.، کامل، س.ر. (1394). ارائه چارچوبی برای شناسایی و کشف وب سرویس معنایی در محیط کاربر نهایی، دومین همایش ملی مهندسی رایانه و مدیریت فناوری.    https://civilica.com/doc/422812
رحمتی، ع.، تومانیان، آ.، نیسانی سامانی، ن. (1395). ارائه ژئوپرتالی مبتنی بر سیستم‌های توصیهگر معنایی. علوم و فنون نقشه‌برداری، 6(1)، 33-46.    SID. https://sid.ir/paper/249486/fa
رستگاری، ح.، کیان وش، الف.، مویدی اصفهانی، ز. (1395). مروری برجدیدترین تکنیکهای جستوجوی معنایی در قرآن. اولین کنفرانس بین‌المللی دستاوردهای نوین پژوهشی در مهندسی برق و کامپیوتر.
https://civilica.com/doc/496912/
رستمی، م. (1392). ارائه روشی موثر مبتن برپارامترهای ورودی- خروجی پیش شرط و اثر درخواست سرویس، جهت کشف وب سرویس معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. جهاد دانشگاهی اهواز.
رمضانی، الف.، ملک، م. ر. (1394). هستی‌شناسی برای سایت‌‌های فوتبال، نشریه مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، 6(3)، 1-10. 
زاهدی، ‌ر.، امین، غ.، کریمی، ‌م.، علی‌بیک، م.ر. (۱۳۹۲). روش‌شناسی ایجاد هستی‌شناسی مبتنی بر نظام زبان واحد پزشکی؛ مطالعه موردی: هستی‌شناسی گیاهان دارویی ایران. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 63(16)، 81-100.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://lis.aqr-libjournal.ir/article_42426.html
زرداری، س. (۱۳۹۵). مهندسی هستینگاری علم اطلاعات و دانش‌‌شناسی بر اساس "دائرةالمعارف کتابداری و اطلاع‏‌رسانی". پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید چمران اهواز.
زرین کلام، فتانه. (۱۳۹۰). ارائه یک سیستم پیشنهاد استناد مبتنی بر داده‌های پیوندی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. فردوسی مشهد.
ساعدی، س. (۱۳۹۰). گسترش پرس‌وجو در موتور جستجوی فارسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه یزد.
سپهر، ف.، و اباذری، ز. (1395). امکان‌سنجی استفاده از هستی‌شناسی در کتابخانه‌‌های دیجیتال ایران. کنفرانس بین‌المللی وب‌پژوهی.    https://civilica.com/doc/481688
سجادی، س. م.، مینایی بیدگلی، ب. (1398). معماری سامانه گراف دانش زبان فارسی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 35(2)، 425-462.    https://doi.org/10.35050/JIPM010.2020.057
سجادی، س. م.، مینایی بیدگلی، ب.، عسگری بیدهندی، م.، هادیان، ع. (1396). ایجاد گراف دانش فارسی چنددامنه‌ای. پنجمین همایش مدیران فناوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/714506
سجادی‌نژاد، ز. (۱۳۹۴). کشف وب سرویس‌‌های معنایی با استفاده از روش‌های یادگیری ماشین. پایان‌نامه کارشناسی ارشددانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع).
سخاوتی، الف. (۱۳۹۰). ارائه چارچوبی جهت انتشار اطلاعات کتابخانه بر پایه اصول داده‌های پیوندی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور استان تهران.
‫سعادت، ‌ر.، چشمه‌سهرابی، ‌م. (۱۳۹۸). هستی‌شناسی: مبانی شکل‌گیری و جایگاه و کاربرد آن در علم اطلاعات و وب معنایی. مدیریت دانش اسلامی، 2(1)، 126-148.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.22081/jikm.2019.67909‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
سیددیزجی، س.ه. (۱۳۹۴). جستجوی معنایی در صفحات وب با استفاده از هستی‌شناسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تبریز.
‫شاهمرادی، س.ل. (۱۳۹۵). بازیابی اطلاعات و وب معنایی. اولین کنفرانس ملی مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://civilica.com/doc/584652/
شبان‌زاده حبیب‌آبادی، م. (۱۳۸۹). گسترش معنایی پرس‌وجو. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
‫شریف، ‌ع. (۱۳۹۳). پیوندهای کور، چالشی در ایدۀ داده‌های پیوندی: واکاوی سرعنوان‌های موضوعی فارسی. پردازش و مدیریت اطلاعات، 77(30)، 223-244.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.35050/JIPM010.2014.008‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
شریفی، ااف. (1390). ارائه یک هستان‌شناسی فازی برای توصیف وب سرویس‌های معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور.
‫شریفی، ‌ش.، شعبان‌زاد، ‌م.، فیاض، ‌س. (۱۳۹۰). نقش وب معنایی در بازاریابی اطلاعات. دانش‌شناسی، 12(3)، 41-52.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://sanad.iau.ir/journal/qje/Article/520617?jid=520617
شریفی، م.، دزفولی، م. ع. (1394). بهینه‌سازی رتبهبندی نتایج جستجوی وب معنایی با استفاده از توسعه کلیدواژه پرسوجو. هفتمین کنفرانس ملی مهندسی برق و الکترونیک ایران.    https://civilica.com/doc/459415
شفیعی حسن‌آبادی، س. (۱۳۹۳). استخراج قوانین مرتبط با نگارش پرس‌وجوهای SPARQL با استفاده از Log پرسوجوهای پایانه‌‌های SPARQL.پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.
شهابی‌پور، مهدی. (۱۳۹۶). ارائه روشی برای ایجاد یک موتور جستجوی وب معنایی جهت جستجوی دقیقتر در صفحات فارسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی.
شیرزاد، م.، شیرزاد، الف.، مهدوی، م. (1400). نقش اصطلاح‌نامه و هستی‌شناسی در بازیابی اطلاعات. ششمین کنفرانس ملی رویکردهای نوین در آموزش و پژوهش.    https://civilica.com/doc/1391508
صنعت جو، الف. (1384). ضرورت بازنگری در ساختار اصطلاحنامهها: بررسی عدم کارایی اصطلاحنامهها در محیط اطلاعاتی جدید و قابلیتهای هستی‌شناسی در مقایسه با آن. کتاب، 16(4(پیاپی 64))، 79-92. 
SID. https://sid.ir/paper/465260/fa
ضرغامی، آ.، شادگار، ب.، عصاره، ع. (1393). ترکیب الگوریتمهای فیلتر در وب معنایی با استفاده از روشهای یادگیری ماشین. اولین همایش ملی مهندسی برق و کامپیوتر در شمال کشور.     https://civilica.com/doc/330439
ضمیر زراعتی، ف. (1390). کشف وب سروس معنایی بر مبنی انطباق توانایی‎ها، ورودی‌ها و خروجیها. پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه اصفهان.
طاهری، س. م.، نیکزاد بهله، ر.، و صمیعی، م. (1396). بررسی واکنش موتورهای کاوش وب به پیشینه‌های فرادا‌ده‌ای مبتنی برروش ترکیبی داده‌های خرد و روش داده‌های پیوندی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 33(2)، 658-639.
https://doi.org/10.35050/JIPM010.2018.075
طباطبایی امیری، ف.س.، احمدیان، الف. (1393). نقش مرورگر چهریزهای و ضرورت هستی‌شناسیها در ایجاد و مدیریت دانش در کتابخانهها و آرشیوهای دیجیتالی معنایی در ایران. دومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت چالشها و راهکارها.
https://civilica.com/doc/378898/
عالیشان کرمی، ن. (1396). امکان‌سنجی طراحی ساخت هستان‌شناسی صرع و سنجش کارآمدی آن در بازیابی معنایی اطلاعات. رساله دکتری. دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع).
عبدالحسینی، ز. (۱۳۹۲). بسط پرسوجوی کاربر با بهرهگیری از روش‌های استنتاج روابط معنایی در بانکهای اطلاعاتی متنی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهراء(س).
عبدی، ز.، آزادی چگنی، ن.، فقیه موسوی، ف. (1398). آنتولوژی در وب معنایی و ارتباط آن با تجارت الکترونیک. دومین همایش بین‌المللی افق‌‌های نوین در علوم پایه و فنی و مهندسی.    https://civilica.com/doc/980341
عرب شیبانی، ر.، حکیم پور، ف. (۱۳۹۳). وب معنایی- مکانی، چارچوبی برای ذخیره و بازیابی اطلاعات affordance نقاط مورد توجه. علوم و فنون نقشه‌برداری، 3(4)، 29-39.    https://www.sid.ir/paper/249538/fa
‫عصاره، ف.، کعب عمیر، ف.، گزنی، ع. (۱۴۰۰). ارائه مدل بهینه کاربردپذیری فناوری‌های وب معنایی در نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات در کتابخانه و ارزیابی آن. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 32(4)، 61-77.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.30484/nastinfo.2022.3029.2092‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
عظیمی، م.ح. و دخش، س. (1400). مطالعه علم‌سنجی پژوهش‌های حوزه وب معنایی. مجله علم‌سنجی کاسپین، 8(1)، 30-43.    https://cjs.mubabol.ac.ir/article-1-226-fa.html
عظیمی، م. ح.، و رفیعی نسب، ف. (۱۴۰۱). بررسی کاربرد لایه‌های وب معنایی در سامانه‌های مدیریت مجلات ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 38(1)، 89-108.‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.35050/JIPM010.2022.014
‫عفتی، ‌م.، رجبی، م.، شعبانی، ‌ش. (۱۳۹۳).توسعه یک سیستم دانش مبنای مکانمند جهت پیشبینی تصادفات در مسیرهای برون شهری. مهندسی حمل و نقل، 3(4)، 349-363.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫علوی رشکلایی، ج. (۱۳۹۳). طراحی یک سیستم پرسش و پاسخ و خوشه‌بندی جدید، به کمک الگوریتم فاخته. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه امام رضا(ع). ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
علیزاده، ز.(۱۳۹۱). بررسی تأثیر دادههای پیوندی بر میزان دقت و مدت زمان فرایند بازیابی اطلاعات از پایگاه داده‌ای نمونه پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.
علیشاهی، ش. (۱۳۹۶). استفاده از روشهای معنایی در سامانه پرسش و پاسخ پزشکی فارسی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
غریبه نیازی، م.، رضایی شریف‌آبادی، س. (1402). شخصی‌سازی وب معنایی. دومین کنفرانس بین‌المللی بازیابی تعاملی اطلاعات.     https://civilica.com/doc/572888
غلامزاده، ن. (1390). ارائه چارچوبی مبتنی بر خوشه‌بندی فازی برای کشف معنایی سرویسهای وب. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران. 
فتحیان دستگردی، الف. (۱۳۸۹). مقایسه کارآمدی اصطلاحنامه و هستی‌شناسی در بازنمون دانش و بازیابی مفاهیم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.
فتحیان دستگردی، الف. (1401). طراحی الگوی اولیه هستی‌شناسی پزشکی دوره اسلامی مبتنی بر اصطلاح‌نامه. فرهنگ و ارتقای سلامت، 6(1)، 56-63.    https://ijhp.ir/article-1-528-fa.html 
فتحیان، الف. (1391). نگاهی نو به طراحی کتابخانههای دیجیتال: کاربرد هستی‌شناسی در طراحی کتابخانههای دیجیتال معنایی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 15(4)، 119-139.
فرج پهلو، ع.، بیگدلی، ز.، چشمه سهرابی، م.، طاهری، ب. (1398). طراحی و ساخت هستی نگاشت بیماریهای مادرزادی قلب کودکان به زبان فارسی. مدیریت اطلاعات سلامت، 16(5(پیاپی 69))، 253-259. 
https://doi.org/10.22122/him.v16i5.4021 
فرضی، پ. (1395). ارائه روشی برای بهبود کشف وب سرویسهای معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه صنعتی شیراز. 
فرهمندنژاد، ع. (۱۳۸۸). ایجاد خزشگر تاکیدی و هست‌شناسی برای موتور جستجوی معنایی در حوزه صفحات فارسی ICT. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور استان تهران.
فیض‌نیا، الف. (1393). رتبهبندی نتایج پرسوجوهای SPARQL بر مبنای تحلیل پیوند و محتوا. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.
قاسمی، ز. (1396). طبقه‌بندی صفحه وب مبتنی بر آنتولوژی. اولین همایش بین‌المللی مهندسی برق، علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/678672
قاسمی، ‌م.، چشمه‌سهرابی، ‌م.، توکلی‌زاده ‌راوری، ‌م. (۱۳۹۷). کتابخانه‌های دیجیتال معنایی: مطالعه ساختار و محتوا. مدیریت اطلاعات و دانش‌‌‌های شناسی، 17(5)، 11-20.‬‬‬‬‬‬    https://lib.journals.pnu.ac.ir/article_5336.html
قائمی، ه. (۱۳۹۳). سیستم پرسش و پاسخ مبتنی بر روابط معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.
‫قراگوزلی، ‌پ.، میرحسینی، ‌ز.، اباذری، ز. (۱۴۰۱). ایجاد شبکه معناییِ مفاهیم کتاب‌های درسی ابتدایی به کمک رده‌بندی مردمی. نوآوری‌‌های آموزشی، 84(21)، 133-152.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://doi.org/10.22034/jei.2022.332793.2286‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
قربانی بوساری، ر.، قیاسی، م.، رضوی، ع.الف. (1400). مرور نظام‌مند پژوهش‌های داده‌های پیوندی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 2، 105-123.    https://doi.org/10.30484/nastinfo.2021.2821.2034
کاظمی کردآسیابی، م. (۱۳۹۹). تأثیر داده‌های پیوندی بر بازیابی اطلاعات. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
کاظمی، فاطمه. (1398). استفاده از آنتولوژی‌ها برای مدلسازی موثر دانش و بازیابی اطلاعات. دومین کنفرانس بین‌المللی تحقیقات بین‌رشته‌ای در مهندسی برق، کامپیوتر، مکانیک و مکاترونیک در ایران و جهان اسلام.
https://civilica.com/doc/952378/
کبیری شاه‌آباد، ف. (۱۳۹۵). تحلیل معنایی آیات قرآن کریم با استفاده از هستانشناسی و ورد نت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه امام رضا(ع).
کریمی، الف. (۱۳۹۸). طراحی مدل مفهومی بازیابی اطلاعات کاربرمدار مبتنی بر هستی‌شناسی: مورد مطالعه پایگاه پایان‌نامههای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.
کشاورز، م.، احمدی نیا، م. (1393). مروری بر نمایهسازی موتورهای جستجو معنایی. اولین همایش ملی پژوهش‌‌های مهندسی رایانه.    https://civilica.com/doc/347131
‫کعب عمیر، ف.، عصاره، ف.، گزنی، ع. (۱۴۰۰). فراتحلیل مطالعات حوزه کاربردپذیری نظام ذخیره و بازیابی اطلاعات کتابخانه مبتنی بر فناوری‌های وب معنایی. مدیریت اطلاعات، 7(1)، 157-178.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.22034/aimj.2021.138543
‫کفاشان، ‌م.، فتاحی، ‌ر. (۱۳۹۰). نظام‌های نوین سازماندهی دانش وب معنایی هستی‌شناسی و ابزارهای سازماندهی دانش عینی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 54(1)، 45-70.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://lis.aqr-libjournal.ir/article_42687.html‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
کمالی، م. (۱۳۹۷). موتور جستجوی معنایی تصاویر بر پایه الگوریتم زیفت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. موسسه آموزش عالی رجاء.
‫کیوانلوشهرستانکی، ن.، نعمت‌شاهی، ف.، کفشی تقی‌آبادی، الف. (۱۳۹۹). استفاده موثر هستی‌شناسی برای بازیابی اطلاعات و ابزارها و روش‌های نگاشت از پایگاه داده رابطهای. در پنجمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌‌های کاربردی در کامپیوتر، برق و فناوری اطلاعات.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://en.civilica.com/doc/1123550‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫گودرزی، ن.، نوروزی، ی.، حسینی‌بهشتی، م. س.، علیپور‌حافظی، ‌م.، بیات، ‌ب. (۱۴۰۰). مروری نظام‌مند بر توسعه هستی‌شناسی‌ها با استفاده از فولکسونومی. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 23(7)، 23-54.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.22091/stim.2020.6002.1448
‫مالمیر، ‌آ.، ضیایی، ‌ث.، موسوی‌چلک، الف.، دلقندی، ف. (۱۴۰۱). ساختار هستی‌نگاری حوزۀ کودکان و نوجوانان بر اساس اصطلاحنامه اصکا. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 130(33)، 89-104.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.30484/nastinfo.2022.3183.2148
محجوب، م. (1397). رتبه‌بندی جهت بازیابی اسناد وب. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.
محمدرضایی، م.، میرزاپور مشیزی، م. (1393). کاربرد روش‌های پردازش پرسوجو در داده‌های وب معنایی. دومین همایش ملی پژوهش‌‌های کاربردی در علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/455166
محمدیاری، ب.، فرج پهلو، ع.، سهراب نژاد، ط. (1395). امکانسنجی یکپارچهسازی اطلاعات با استفاده از هستی‌شناسی در موتور کاوش علم نت. هشتمین همایش پژوهش‌‌های نوین در علوم و فناوری.
https://civilica.com/doc/651399/
محمدی استانی، م.، چشمه سهرابی، م.، شعبانی، الف.، عاصمی، ع.، طاهری، س. م. (1398). تبیین فرانمای تولید داده‌های ساختارمند (اسکیما داتارگ) و تحلیل رویکرد آن به پردازش و سازماندهی اشیا محتوایی وب. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 34(4)، 1767-1798.    https://doi.org/10.35050/JIPM010.2019.021
‫محمدی‌رضاگاه، ‌ج.، عظیمی، م. ح.، فرج‌پهلو، ‌ع. (۱۴۰۱). بررسی نگرش کتابداران در خصوص میزان انطباق سامانه مدیریت یکپارچه موجود در کتابخانه‌های دانشگاه شهیدچمران اهواز و دانشگاه علوم پزشکی‌جندی‌شاپور با وب معنایی. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 99(56)، 1-20.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.22059/jlib.2022.342430.1610
مخبری، م.، میرزایی، ک.(1394). رویکرد آنتالوژی گرا برای طراحی وبها با قابلیت جستجوی معنایی. کنفرانس بین‌المللی وب‌پژوهی.    https://civilica.com/doc/378206
مخبری، م.، میرزائی، ک.، عمادی، س. (1394). رویکرد ترکیبی برای بهبود بازیابی اطلاعات در موتورهای جستجو. اولین همایش چشم‌انداز تکنولوژی کامپیوتر و شبکه در ۲۰۳۰.    https://civilica.com/doc/554234
‫مرادی، خ. (1391). آر.دی.اِی. و وب معنایی: ماشین‎خوان نمودن داده‎های آر.دی.اِی. به واسطه آر.دی.اِف. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 15(2)، 259-284.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://lis.aqr-libjournal.ir/article_43181.html‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
مرگان، ب. (۱۳۹۸). تحلیل مکانی و معنایی داده‌‌های پیوندی (مطالعه موردی: مدلسازی آلودگی هوا بر مبنای ترافیک). پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه تهران.
مشرف کردی، م. (۱۳۹۸). طراحی و ارائه مدل معنایی منابع آموزشی باز با هدف انتشار در وب داده پیوندی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
مشعشعه گوهری، ف.، عابدینی، ف.، بابایی، ص.، جهان نورد، ز. (1390). جستجوی معنایی در وب. اولین همایش رویکرد‌‌های نوین در مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات.    https://civilica.com/doc/119958
منوچهری، س. (1398). بررسی اثربخشی و کارایی ساخت عبارت جستجوی فارسی- انگلیسی با استفاده از هستی‌شناسی: مورد مطالعه هستی‌شناسی علم‌سنجی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز. 
‫موسویان، ‌م. س.، دلقندی، ‌ف. (۱۴۰۱). تاکسونومی و فولکسونومی: کاربردها، شباهتها، تفاوتها، مزایا و معایب- آیا فولکسونومی زیرمجموعه تاکسونومی است؟. دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، 48(5)، 127-149.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
میراحمدی چناروئیه، ف. (۱۳۹۵). طراحی سیستم پرسش و پاسخ مبتنی بر کلمات کلیدی و قالب‌های SPARQL پویا. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد.
‫میرحسینی، ‌ز.، دستاران، ‌م. (۱۳۹۸). راه‌حل‌های معنایی برای کتابخانه‌های دیجیتال با تأکید بر استانداردها و فن‌آوری‌های وب معنایی. دانش‌شناسی، 44(12)، 81-98.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://journals.iau.ir/article_677050.html‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
‫میرزابیگی، ‌م. (۱۳۹۰). کاربرد هستی‌شناسی در فرایند بازیابی اطلاعات: مروری بر پژوهش‌های جاری و ارائه الگویی مفهومی. پردازش و مدیریت اطلاعات، 66(27)، 237-253.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://jipm.irandoc.ac.ir/article_699152.html
میرعرب، ع.، خرم‌آبادی آرانی، م.ر. (1401). مروری بر هستان نگارهای ایرانی به منظور بازیابی معنایی اطلاعات فارسی از منظر تحلیلی. فصلنامه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 8(3)، 201-232.
https://doi.org/10.22091/stim.2022.8274.1798
مینائی، م.، وحیدنیا، م. ح.، بهزادی، س. (1400). جستجوی مراکز تفریحی در شهر اراک بر اساس سیستم پشتیبان تصمیمگیری تحت وب مبتنی بر آنتولوژی. دومین کنفرانس ملی داده کاوی در علوم زمین.
https://civilica.com/doc/1422767/
نادریان، ن. (1398). یافتن خبرگان حقیقی و حقوقی در دامنه خاص با استفاده از تکنولوژی‌های معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی. 
نریمانی، س.، محمدی جنقرا، م. (1391). مروری بر هستانشناسی یادگیرنده شخصی‎سازی شده و استفاده ازآن برای استخراج اطلاعات کاربران. اولین همایش ملی فناوری اطلاعات و شبکه‌‌های کامپیوتری دانشگاه پیام نور.
https://civilica.com/doc/195923/
نریمی سایی، ژ.(۱۳۹۱). سیستم پیشنهاد منابع در محیط‌‌های آموزش الکترونیکی مبتنی‌بر پیشکارهای وب‌معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید چمران اهواز.
‫نصیری، ‌ط.، ریاحی‌نیا، ‌ن.، نشاط، ‌ن.، شقاقی، ‌م.، رسولی‌پور، ‌ر. (۱۴۰۰). معناشناسی کارناپ و کاربست آن در بازیابی آنتولوژیک اطلاعات. تعامل انسان و اطلاعات، 31(8)، 1-18.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://c4i2016.khu.ac.ir/hii/article-1-3014-fa.html‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
نصیری، م. (1399). نشانه‌گذاری موجودیت‌های چهارده معصوم(ع) براساس صفات نوع شخص در فرانمای تولید داده‌های ساختارمند و بررسی واکنش موتورهای کاوش به آن‌ها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه قم.
‫نوذری، ‌س. (۱۳۹۴). کاربرد شبکۀ معنایی در بازیابی شعر. پردازش و مدیریت اطلاعات، 81(31)، 129-150.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
https://doi.org/10.35050/JIPM010.2015.006
نوربخش، آ. (۱۳۹۶). ارائه مدلی برای بازیابی و ساختارمندکردن اطلاعات و دانش در اینترنت اشیاء مبتنی بر آنتولوژی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. مؤسسه آموزش عالی سلمان. 
نوروزی، م. (۱۳۹۴). مقایسه کارآمدی اصطلاحنامه و هستی‌شناسی در بازنمون مفاهیم و روابط معنایی: مطالعه موردی اصطلاحنامه تحت وب ASIS و هستی‌شناسی طراحی شده. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز.
‫نوروزی، ی.، خویدکی، س. (۱۳۹۳). کتابخانه دیجیتالی معنایی اجتماعی: دورنمایی برای کتابخانههای دیجیتالی در ایران. رهیافت، 24(57)، 67-78.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    https://rahyaft.nrisp.ac.ir/article_13557.html‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
نوروزی، یوسف. (۱۳۹۸). ارائه یک موتور جستجوی مکانی-معنایی برای یافتن رویداد (مطالعه موردی: رویدادهای فرهنگی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه تهران.
نوری، ژ. (1388). استخراج روابط مکمل موجود بین کالا در یک آنتولوژی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان.
نوری‌زاده، ج.، شریفی، الف.، شمسی، م. (1392). بازیابی هوشمند اطلاعات ازطریق موتورهای جستجوی مبتنی بر وب معنایی. اولین همایش ملی رویکردهای نوین در مهندسی کامپیوتر و بازیابی اطلاعات.
https://civilica.com/doc/225467/
نیرومند، الف.، نیرومند، ع. (1391). نحوه رتبه‌بندی موثر در موتورهای جستجو معنایی، اولین همایش ملی فناوری اطلاعات و شبکه‌‌های کامپیوتری دانشگاه پیام نور.    https://civilica.com/doc/195903
هاتفی مستقیم، ر.، باب الحوائجی، ف.، حریری، ن.، حسینی بهشتی، م. س.. (1399). هستان‌نگاری تحکیم خانواده مبتنی بر منابع دانش در حوزه مطالعات زنان در ایران (FamilyOnto). خانواده پژوهی، 16(64)، 453-472.
https://sid.ir/paper/379403/fa
هراتی علمداری، الف. (۱۳۹۱). ارائه الگویی جهت پیادهسازی جستجوی معنایی با استفاده از تکنیکهای وب معنایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیراز.
یاری، ش.، حسینی بهشتی، م. س. (1398). هستی‌شناسیها و برچسب‌زنی اجتماعی: روابط و کاربردها. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 35(1)، 51-76.    https://doi.org/10.35050/JIPM010.2019.002
یزدانی، ر. (۱۳۹۷). بهبود دقت بازیابی اسناد متنی کلان انگلیسی با استفاده از رفع ابهام کلمات و ابزارهای مدیریت کلان داده. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شیخ بهایی.
یزدیان، م. ه. (۱۴۰۰). بکارگیری داده‌های پیوندی باز برای تخمین ارتباط میان بارش و جریان ترافیک. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
‫یوسفی‌راد، الف. (۱۳۸۸). آر. دی. اف.: الگویی برای توصیف منابع در وب معنایی. مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 79(20)، 9-22.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬    ‬‬https://nastinfo.nlai.ir/article_243.html‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

CAPTCHA Image