تبیین نقش میانجی چابکیِ سازمانی بر رابطۀ بین حاکمیت فناوری اطلاعات و بهره‌وری دانش در اداره کل راه و شهرسازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

چکیده

هدف: استفادۀ فراگیر و گسترده از فناوری اطلاعات در بسیاری از سازمان‌ها، مدیریت و راهبری، این پدیده را به موضوع مهمی تبدیل کرده است. کاربرد فناوری اطلاعات در «چابکی» به بهبود عملیات تجاری کمک می‌کند. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی چابکیِ سازمانی در رابطه بین حاکمیت فنّاوریِ اطلاعات و بهره‌وری دانش می‌باشد.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربر. دی و از نظر شیوۀ گردآوری داده‌‌ها توصیفی- پیمایشی است. جامعه‌‌ی آماری تحقیق، شامل کلیۀ کارکنان ادارۀ کل راه‌وشهرسازیِ جنوب استان سیستان و بلوچستان به تعداد 632 نفر بود که نمونۀ آماری مطابق فرمول کوکران، 240 نفر تعیین شد. ابزار جمع‌آوری داده‌‌های این تحقیق، پرسشنامۀ چابکی سازمانی با اقتباس شاخص‌ها از پرسشنامه شریفی و ژانگ[1] (2001)، حاکمیت فناوری اطلاعات از پرسشنامۀ حاکمیت فنّاوری اطلاعات ژن و همکاران(2021) و پرسشنامۀ بهره‌وری دانش به صورت محقق ساخته و با اقتباس از مؤلفه‌های پیتر دراکر(1999) بودند. آلفای کرونباخ برای همۀ متغیرها مقادیری بالاتر از 7/0 محاسبه شد که در دامنۀ قابل‌قبول قرار داشتند. روایی محتوایی پرسشنامه‌ها به تأیید اساتید خبره رسیده و سپس با تحلیل عاملی تأییدی نیز به دست آمد.
یافته‌ها: پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، شاخص برازش RMSEA برابر 031/0 به ‌دست آمده است که از مقدار 05/0 کوچکتر است، بنابراین مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار است. فرضیه‌‌های تحقیق با استفاده از تحلیل مسیر در نرم‌افزار لیزرل آزمون شد.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد، حاکمیت فنّاوری اطلاعات بر چابکیِ سازمانی تأثیر مثبت داشته و از طریق چابکی، بهره‌وری دانش کارکنان در سازمان را به‌طور مثبت تحت تأثیر قرار خواهد داد. لذا پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها با ارتقاء مطلوبیت روندهای فنّاوری اطلاعات در سازمان‌ها، زمینۀ‌ ارتقاء بهره‌وری دانش سازمانی را فراهم کنند. در این پژوهش، روابط بین فرضیه‌ها مثبت ارزیابی شد. شایان‌ ذکر است که بیشترین تأثیر، مربوط به فرضیۀ چهارم با مقدار 91/0 است که بیانگر رابطۀ حاکمیت فناوری با بهره‌وری دانش از طریق چابکی سازمانی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the Mediating Role of Organizational Agility on the Relationship between IT Governance and Knowledge Productivity in the General Directorate of Roads and Urban Development

نویسندگان [English]

  • Abdolbaset Morad Zadeh, 1
  • alireza tashakorian jahromi 2
1 Assistant Professor in Management, Velayat University,Iranshahr.Iran
2 Assistant Professor of Public Administration, Faculty of Literature and Humanities, University of Birjand, Birjand, Iran
چکیده [English]

Purpose: The widespread use of information technology across many organizations, including management and leadership, has made it a crucial phenomenon. The application of information technology enhances organizational agility, thereby improving business operations. This research aims to investigate the mediating role of organizational agility in the relationship between information technology governance and knowledge productivity.
Method: This study is applied in purpose and employs a descriptive-survey approach for data collection. The statistical population consisted of all 632 employees of the General Department of Roads and Urban Development in the southern region of Sistan and Baluchestan province. A sample size of 240 individuals was determined using Cochran's formula. Data were collected using three questionnaires: an organizational agility questionnaire (indicators adapted from Sharifi and Zhang (2001)), an information technology governance questionnaire (adapted from Zhen et al. (2021)), and
a researcher-developed knowledge productivity questionnaire (based on components from Peter Drucker (1999)). Cronbach's alpha for all variables was calculated to be above 0.7, indicating acceptable reliability. The content validity of the questionnaires was confirmed by expert professors and subsequently verified through confirmatory factor analysis.
Findings: After analysis, an RMSEA fit index of 0.031 was obtained, which is below 0.05, indicating a good fit for the structural model. The research hypotheses were tested using path analysis with LISREL software.
Conclusion: The results showed that information technology governance positively affects organizational agility, which in turn positively influences employees' knowledge productivity within the organization. Therefore, we suggest that organizations enhance knowledge productivity by improving the utilization of information technology trends. In this study, all hypothesized relationships were found to be positive. Notably, the greatest impact (0.91) was related to the fourth hypothesis, which indicates the relationship between technology governance and knowledge productivity through organizational agility.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information technology governance
  • Organizational agility
  • Productivity improvement
  • Organizational knowledge
  • Flexibility
  • Road and urban planning

مراجع

آرین فر، م.، رجبی فرجاد، ح. (1401)، بررسی تاثیر مکانیسم‌های فناوری اطلاعات بر چابکی سازمان با نقش دوسوتوانی فناوری اطلاعات (مطالعه موردی: کارکنان شرکت هلدینگ تدبیر)، نشریه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 8(2)،
202-169.                                                                                           DOI: 10.22091/stim.2021.7053.1599
ابراهیمیان جلودار، ی، فتاحی، م. (1398). بررسی تاثیر پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات بر چابکی سازمانی. فصلنامه مدیریت توسعه و تحول، 9، 53-62.
ایران‌زاده، س، مصباحی جهرمی، ن.، شکری، ع.، رحیم، الف. (1395). بررسی رابطه ابعاد چابکی سازمانی و بهره وری کارکنان شرکت بیمه دانا در استان آذربایجان شرقی. نشریه مدیریت بهره وری، 10(38)، 145-117.
پاشازاده، ی.، تیموری آذر، پ.(1397)، تأثیر حاکمیت فناوری اطلاعات بر رفتارهای ضد بهره‌وری با در نظر گرفتن نقش میانجی بیگانگی شغلی در ساختارهای حرفه‌ای و ماشینی، نشریه مدیریت بهره‌وری، 12(46)، 155-129.
خدابخشی، م، تولایی، ر.، طیبی ابوالحسنی، الف. (1395). بررسی تأثیر فناوری اطلاعات در چابکی سازمان‌های تولیدی و خدماتی. سیاست‌نامه علم و فناوری، 6(4)، 13-22.‎                                                           20.1001.1.24767220.1395.06.4.2.1
رشیدی، م.، بنی هاشمی، ع.، موسوی، ذ. (1400)، ارائه مدل ساختاری تأثیر ظرفیت سازمانی بر چابکی سازمانی با نقش میانجی‌گری انسجام سازمانی، نشریه توسعه سازمانی پلیس، 18(77)، 113-140.
رمضان، م.و حسنوی، ر. (1393)، بهره‌وری دانش در سازمان‌های دانشی، تهران: نشر آتی‌نگر.
رهنورد، ف.، و علیجانی، ز. (1395)، تأثیر فناوری اطلاعات بر چابکی سازمانی در پرتو فرهنگ سازمانی، نشریه مدیریت توسعه و تحول، 24، 55-45.
سپهوند، ر.، شریعت‌نژاد، ع.، و عارف‌نژاد، م. (1394)، تأثیر فناوری اطلاعات بر سرمایه فکری و استراتژی‌های مدیریت دانش با اثر تعدیلیِ چابکی سازمانی، پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 5(3)، 71-96.
20.1001.1.22286977.1394.5.3.7.2
سلیمانی، م.، آسایش، ف.، و آهنگری، ن. (1402). تأثیر فرایندهای حکمرانی فناوری اطلاعات بر ارتقای چابکی و یادگیری سازمانی (مورد پژوهش: شهرداری منطقه 7 تهران). فصلنامه تخصصی حکمرانی متعالی، 3(4)، 99-122.
سیرت، الف.، سلیمانی دامنه، ر.، و دهقانی سلطانی، م. (1402). نقش مکانیسم‌های حاکمیت فناوری اطلاعات و نوآوری استراتژیک در چابکی‌ سازمانی. مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی، 6(2)، 49-70.
10.22034/QJIMDO.2023.360300.1529
سینا، ف. ص. (1401). رابطه بین فناوری اطلاعات و ارتباطات و عملکرد شغلی با نقش میانجی چابکی سازمانی. فصلنامه فن آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، 12(4)، 59-77.                                                                     20.1001.1.22285318.1401.12.4.4.5
شهسواری‌پور، ن.، رضوان دوست، ش.، میرزایی، الف.، و حیدربیگی، ش.(1396)، رابطه بین همسویی راهبرد فناوری اطلاعات و راهبرد کسب وکار با چابکی سازمانی در شرکت‌های نرم ‌فزاری، فصلنامه مطالعات مدیریت فناوری اطلاعات، 5(19)، 103-75.                                                                                 https://doi.org/10.22054/ims.2017.7055
عاشقی اسکوئی، ه.، و آذری، م. (1401).بررسی رابطۀ ضریب نفوذ فن‌آوری اطلاعات و چابکی سازمانی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مدیریت مهندسی و رایانش نرم، 7(1)، 25-49.‎                           10.22091/JEMSC.2015.581
کریمیان، م. و.، سرداری، الف.، و سیلاوی، ع.(1394)، مطالعه ارتباط بین گرایش به دولت الکترونیکی با چابکی سازمانی، مجله مدیریت توسعه و تحول، 22، 44-37.
نوروززاده، الف، و ابراهیمی، الف. (1401)، شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد توسعه فنّاوری اطلاعات در مدیریت منابع انسانی با رویکرد چابکی سازمانی: یک رهیافت فازی، نشریه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 8(4)، 358-329.
10.22091/STIM.2022.8497.1840
یعقوبی، ن.، و شکوهی، ج.(1394)، ارایۀ چارچوبی برای ارزیابی مستمر اثربخشی سیستم‌های اطلاعاتی در سازمان‌های دفاعی با رویکرد فازی، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30(4)، 1196-1173.
10.35050/JIPM010.2015.024
یعقوبی، ن.، علی‌آبادی، ن.، و جودزاده، م. (1394)، مطالعه عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری اطلاعات در صنایع کوچک و متوسط (مورد مطالعه: مدیران ارشد شهرک‌های صنعتی کرمان)، نشریه راهبرد توسعه، 43، 131-104.
Ariyanfar, M., & Rajabi Farjad, H. (2022). Investigating the Impact of Information Technology Mechanisms on Organizational Agility with the Ambidexterity Role of Information Technology (Case Study: Employees of Tadbir Holding Company). Sciences and Techniques of Information Management, 8(2), 169-202. [In Persian] DOI: 10.22091/stim.2021.7053.1599
Asheghi Oskooee, H., & Azari, M. (2022). Investigating the relationship between information technology Penetration coefficient and organizational agility in the Iranian companies (Listed in Tehran stock exchange). Engineering Management and Soft Computing, 7(1), 25-49. [In Persian] 10.22091/JEMSC.2015.581
Ebrahimian Jolodar, S., & Fattahi, M. (2018). Studying the Effects of Information and Communication Technology Acceptance on Organizational Agility. Journal of Development & Evolution Mnagement, 9(special issue), 53-62. [In Persian]
Iranzadeh, S., Mesbahi, N. A., Shokri, A., & Ebrahimi, R. (2016). A study of the relation between organizational agility dimensions and the productivity of Dana insurance company employees in East Azarbaijan province. The Journal of Productivity Management, 10(38), 117-145. [In Persian]
Karimian, M. V., Sardari, A., & Silavi, I. (2015). A study of relationship between intentions
to E-government with organization agility. Journal of Development & Evolution Mnagement, 1394(22), 37-44. [In Persian]
Khodabakhshi, M., Tavallaei, R., & Tayebi Abolhasani, A. (2017). Survey of Information Technology’s Impact on Agility in Production and Service Organizations. Science and Technology Policy Letters, 6(4), 13-22. [In Persian] 20.1001.1.24767220.1395.06.4.2.1
Norouzzadeh, A., & Ebrahimi, E. (2022). Identifying and Prioritizing Dimensions of Information Technology Development in Human Resource Management with an Organizational Agility Approach: A Fuzzy Approach. Sciences and Techniques of Information Management, 8(4),
329-358. [In Persian] 10.22091/STIM.2022.8497.1840
Pashazadeh, Y., & Teimoriazar, P. (2018). The Effect of Information Technology Governance on Counterproductive Work Behavior with Respect to the Role of Job Alienation in Automated and Non-Automated Organizations. The Journal of Productivity Management, 12(3(46)), 129-155.
[In Persian]
Rahnavard, F., & Alijani, Z. (2016). The effect of information technology on organizational agility in the light of organizational culture. Journal of Development & Evolution Mnagement, 8(24), 45-55. [In Persian]
Ramezan, M., & Hasnavi, R. (2011). Knowledge productivity in knowledge-based organizations. Atinegar. [In Persian]
Rashidi, M., Banihashemi, S. A., & Moosavi, S. Z. (2021). Presenting a structural model of the effect of Organizational Capacity on Organizational Agility with the mediating role of Organizational Cohesion. Journal of Police Organizational Development, 18(77), 113-140 [In Persian]
Sepahvand R, Shariatnejad A, Arefnejad M. (2015). The Survey of Information Technology
Effect on Intellectual Capital and Knowledge Management Strategies with Moderator Effect
of Organizational Agility. Organizational Resources Management Researches, 5(3), 71-96.
[In Persian] 20.1001.1.22286977.1394.5.3.7.2
Shahsavari-pour, N., Rezvandoust, S., Mirzaie, A., & Heydarbeig, S. (2017). An Investigation into the Relationship between Alignment of IT Strategy and Business Strategy with Enterprise Agility in Software Companies. Business Intelligence Management Studies, 5(19), 75-103. [In Persian] https://doi.org/10.22054/ims.2017.7055
Sina, F. S. (2022). The relationship between ICT and job performance with the mediating role of organizational agility. Information and Communication Technology in Educational Sciences, 12(48), 59-77. [In Persian] 20.1001.1.22285318.1401.12.4.4.5
Sirat, A., Soleymani Damaneh, R., & Dehghani Soltani, M. (2023). The Role of Information Technology Governance Mechanisms and Strategic Innovation in Organizational Agility. Innovation Management in Defensive Organizations, 6(2), 49-70. [In Persian]                
10.22034/QJIMDO.2023.360300.1529
Soleymani, R., Asayesh, F., Ahangari, N. (2024). The impact of Information technology governance processes on improving agility and organizational learning (Case study: Municipality of 7th district of Tehran). Transcendent Governance Quarterly, 3(4), 99-122. [In Persian]
Yaghoubi, N. M., Aliabadi, N., Joodzadeh, M. (2015). Studying factors affecting the adoption of information technology in small and medium industries (case study: senior managers of Kerman industrial estates). Development strategy, 43, 104-131. [In Persian]
Yaghoubi, N. M., & Shukuhy, J. (2015). Provide a framework to assess the continuing effectiveness of information systems in defense agencies using fuzzy approach. Iranian Journal of Information Processing and Management, 30(4), 1173-1196. [In Persian] 10.35050/JIPM010.2015.024
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
علوم و فنون مدیریت اطلاعات
دوره 11، شماره 2
تیر 1404
صفحه 255-278

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار