ارزیابی عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان براساس مدل سه شاخگی مدیریت دانش و نوآوری سازمانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رشته علم اطلاعات و دانش شناسی، گروه ارزیابی سیاستها و پایش علم، فناوری و نوآوری ، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور ، تهران

2 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانش آموخته مدیریت آموزشی، گروه گروه مدیریت آموزش عالی ، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،

چکیده

هدف: شتاب دگرگونی‌ها هر روز بر میزان ابهام، عدم قطعیت و پیچیدگی سازمان‌ها می‌افزاید که این امر، شایستگی‌های کلیدی اثربخشی را دچار تغییر اساسی می‌کند. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر تحلیل نقش مدیریت دانش و نوآوری سازمانی در عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان است.
روش: این پژوهش از نظر هدف، از نوع کاربردی و از نظر روش، توصیفی بوده و از ابزار پرسش‌نامه بهره گرفته است. 280 پرسش‌نامه‌ در سال 1402 در بین جامعة آماری مدیران ارشد، میانی و کارکنان شرکت‌های دانش‌بنیان استان تهران توزیع شد. برای بررسی روایی صوری، اجرای آزمایشی بین 30 نفر از اعضاء جامعة آماری، برای بررسی روایی محتوایی (میزان توافق خبرگان از ابزار) نظر 10 تن از خبرگان (تأیید اولیة ابزار از سوی خبرگان) استفاده شد. پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ به تأیید رسید. برای مدل‌سازی روابط بین متغیرهای مستقل و وابسته و بررسی مدل مفهومی پژوهش از مدل‌ساختاری استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تأثیر مدیریت دانش بر نوآوری سازمانی مستقیم، مثبت و نسبتاً بالا و بر عملکرد سازمانی مستقیم، مثبت و نسبتاً بالا است. همچنین تأثیر نوآوری سازمانی بر عملکرد سازمانی مستقیم، مثبت و نسبتاً بالا است.
نتیجه‌گیری: برای شرکت‌های دانش‌بنیان ضرورت دارد که راهبردهای مؤثر مدیریت دانش را در راستای شناسایی خلأهای موجود خود در زمینة دانش سازمانی، بهره‌وری بیشتر از سرمایه‌های انسانی، یادگیری مؤثر و کارآمدتر کارکنان، کسب رضایت ذی‌نفعان داخلی و خارجی، جلوگیری از تکرار خطاها، ایجاد انگیزة خلاقیت و نوآوری و تقویت جایگاه رقابتی خود به خدمت گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Performance evaluation of Knowledge enterprises on the three-pronged model of knowledge management and organizational innovation

نویسندگان [English]

  • Ghasem azadi ahmadabadi 1
  • Maryam behifar 2
  • Mitra Amiri 3
1 رشته علم اطلاعات و دانش شناسی، گروه ارزیابی سیاستها و پایش علم، فناوری و نوآوری ، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور ، تهران
2 PHD student of Technology Management, Department of Technology Management, Faculty of Management and Economics, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Graduated in Educational Management, Department of Higher Education Management, Faculty of Management and Economics, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Purpose: The rapid pace of organizational transformation is increasing the level of ambiguity, uncertainty, and complexity within modern enterprises, fundamentally altering the core competencies required for effectiveness. Therefore, this research aims to analyze the roles of knowledge management and organizational innovation in the performance of knowledge-based enterprises.
Methodology: This study is applied in nature and employs a descriptive, survey-based methodology. Data were collected using a questionnaire distributed in 2023 among a statistical population comprising senior managers, middle managers, and employees of knowledge-based enterprises in Tehran province (n=280). To ensure validity, the survey underwent face validity testing via a pilot study of 30 participants, and content validity was confirmed through the expert judgment of ten specialists. Reliability was established using Cronbach's alpha. A structural equation modeling (SEM) approach was employed to analyze the relationships between independent and dependent variables and to validate the conceptual research model.
Findings: The results indicate that knowledge management has a significant, direct, and positive effect on both organizational innovation and organizational performance. Furthermore, organizational innovation exerts a significant, direct, and positive influence on organizational performance.
Conclusion: It is imperative for knowledge-based enterprises to implement robust knowledge management strategies to address existing knowledge gaps. Such strategies facilitate greater productivity from human capital, foster efficient employee learning, and enhance satisfaction among internal and external stakeholders. Moreover, effective knowledge management helps prevent the repetition of past errors, promotes creativity and innovation, and strengthens the enterprise's overall competitive positio

کلیدواژه‌ها [English]

  • Knowledge enterprises
  • Performance evaluation
  • Knowledge management
  • Organizational innovation
  • Organizational performance
  • Structural equations

مراجع

الهی، ص.، رستگار، ع. و شفیعی نیک آبادی، م. (1393). بررسی تأثیر قابلیت‌های فرایندی مدیریت دانش بر عملکرد نوآوری با اثر میانجی فرایند نوآوری در سازمان‌ها با فناوری پیشرفته. مدیریت توسعه فناوری، 1(4)، 105-129. https://doi.org/10.22104/jtdm.2015.109
حسن پور، د. و یزدانی، ح. (1391). بررسی ارتباط بین ارزش افزوده سرمایه فکری و عملکرد مالی، اقتصادی و بازار سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 19 (4)، 15-32. https://doi.org/10.22059/acctgrev.2020.73219
حسینیان، ش. و فراهانی، الف. (1395). بررسی عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی موفق مدیریت دانش در دیوان محاسبات کشور با استفاده از مدل سه شاخگی. دانش حسابرسی، 16(62)، 45-62.  
رستگار، ع.، و مقصودی، ط. (1395). بررسی تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر نوآوری سازمانی با میانجیگری تسهیم دانش. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 25 (80)، 157-182.  https://doi.org/10.22054/jmsd.2016.4034
رهنورد، ف. (1387). عوامل مؤثر بر ارتقای عملکرد سازمان‌های بخش دولتی ایران. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی مدیریت، 4 (31)، 78-100.
سنجقی، م. جنیدی جعفری، ی. و غضنفری، م. ج. (1392). سنجش فرایندها و عوامل کلیدی موفقیت مدیریت دانش (مطالعه موردی ستاد یک سازمان دفاعی-امنیتی). پژوهش های حفاظتی-امنیتی دانشگاه جامع امام حسین، 2 (2)، 77-100.
شاکری، ر.، حسنی، ر.، عبدالملکی، م. و آژنگ، م. (1401). ارائه الگوی عملکرد نوآوری شرکت‌های دانش‌بنیان: رهیافت فراترکیب. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 15(55)، 125-154. doi: 10.22111/jmr.2021.34686.5113
صادقیان، م. منتظری، م. و قهرمانی، ج. (1402). آسیب شناسی توسعه مدیریت دانش بر اساس مدل سه شاخگی در دانشگاه های استان کرمان، نشریه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 14(3)، 210-227. magiran.com/p2661468
قاسمی، و. (1400). مدلسازی معادله ساختاری در پژوهش‌های اجتماعی با کاربرد Amos Graphics. انتشارات جامعه‌شناسان، چاپ سوم.
گل محمدی، ع.، و شهبازی، س. (1398). تأثیر مدیریت دانش بر عملکرد شرکت‌ها: با تأکید بر نقش قابلیت‌های پویا و سرمایه اجتماعی. مدیریت استاندارد و کیفیت، 9(3)، 35-46.
مبینی دهکردی، ع.، وکشتکار هرانکی، م. (1393). بررسی تأثیر مدل سه شاخگی بر نوآوری اجتماعی (مطالعه موردی یک شرکت وابسته به صنایع خودروسازی). مدیریت نوآوری، 3(4)، 57-75.
محمدی حسینی، الف.، امین بیدختی، ع. و جمشیدی، ل. (1392). بررسی نقش یادگیری سازمانی در افزایش عملکرد نوآوری. دوفصلنامه نوآوری و ارزش آفرینی، 2 (4)، 83_95.
میرفخرالدینی، ح.، حاتمی نسب، ح.، طالعی فر، ر. و کنجکاومنفرد، الف. (1389). مدیریت دانش، نوآوری دانش و عملکرد نوآوری در شرکت‌های کوچک و متوسط. چشم انداز مدیریت بازرگانی، 9(2)، 103-118.
نوروزی چشمه علی، الف.، روشن، ع.، ووفادار، م. (1396). تحلیل اثر سرمایۀ فکری بر عملکرد سازمانی با نقش میانجی مدیریت دانش در شرکت پایانه های نفتی ایران. فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، 4 (13)، 95-119.
Allahi, S., Rastegar, A., & Shafiee Nikabadi, M. (2014). Investigate the Impact of Knowledge Management Process Capabilities on Innovation Performance Considering Mediating Effect of Innovation Processes in High-Tech Organizations. Journal of Technology Development Management, 2(1), 105-129. doi: 10.22104/jtdm.2015.109 [in persian]
Al-Ahmar, M., Al-Rahmi, W. M., & Al-Emran, M. (2024). The effects of knowledge management processes on service sector performance: Evidence from Saudi Arabia. Humanities and Social Sciences Communications, 11(1), Article 287. https://doi.org/10.1057/s41599-024-02876-y
Allard, S. (2013). Knowledge Creation. Handbook on Knowledge Management 1.: Knowledge Matters, 1, 367.
Al-Mamary, Y. H., Shamsuddin, A., & Aziati, A. N. (2024). The impact of innovation capability on firm performance: Mediating role of organizational agility. Journal of Innovation & Knowledge, 9(2), 100512. https://doi.org/10.1016/j.jik.2024.100512
Aria, A., Jafari, P., & Behifar, M. (2019). Authentic Leadership and Teachers' Intention to Stay: The Mediating Role of Perceived Organizational Support and Psychological Capital. World Journal of Education, 9(3), 67-81. https://doi.org/10.5430/wje.v9n3p67.
Aryanindita, G. P., Tarigan, T. M., & Nugroho, F. C. (2024). Knowledge Management Strategy On Intelletual Capital And Organizational Performance. Jurnal Manajemen, 21(1), 75-94. https://doi.org/10.25170/jm.v21i1.5692
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of management, 17(1), 99-120.
Bumann, A. (2024). Generating architectural knowledge in digital innovation networks [Doctoral dissertation, Chalmers University of Technology]. Chalmers Research. https://research.chalmers.se/en/publication/543080
Cameron, N. (2004). Trust in Knowledge Management and Systems in Organizations. Online Information Review, 28 (3), 243–244.
Dollery, B.E. and Worthington, A.C. (1996). The Evaluation of Public Policy: Normative Economic Theories of Government Failure. Journal of Interdisciplinary Economics, 7, 27–39.
Ellahi, S., Rastegar, A., & Shafiee Nikabadi, M. (2014). Investigate the Impact of Knowledge Management Process Capabilities on Innovation Performance Considering Mediating Effect of Innovation Processes in High-Tech Organizations. Journal of Technology Development Management, 2(1), 105-129. doi: 10.22104/jtdm.2015.109 [in persian]
Ghasemi, Vahid V. (1400). Structural equation modeling in social research using Amos Graphics, Tehran:. Sociologists Publications, third edition. [in persian]
Hair Jr, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., & Ray, S. (2021). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) using R: A workbook (p. 197). Springer Nature.
Hair Jr, J., Page, M., & Brunsveld, N. (2019). Essentials of business research methods. Routledge.
Hhassanpour, D., & Yazdani, H. (2013). The Relationship between the Value-Added Intellectual Capital and the Financial, Economic and Stock Market Performance of Companies Listed in the Stock Exchange of Iran. Accounting and Auditing Review, 19(4), 15-32. doi: 10.22059/acctgrev.2020.73219 [in persian]
Hosseinian, Shehamat Sh., and Farahani, Ibrahim I. (2015). Investigating the effective factors on the successful implementation of knowledge management in the State Accounts Court using the three-pronged model. Auditing Knowledge, 16(62), 45-62. [in persian]
Idrees, H., Hynek, J., Xu, J., Akbar, A., & Jabeen, S. (2022). Impact of knowledge management capabilities on new product development performance through mediating role of organizational agility and moderating role of business model innovation. Frontiers in Psychology, 13, Article 950054. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.950054
Izah, S. C., Sylva, L., & Hait, M. (2024). Cronbach's Alpha: A Cornerstone in Ensuring Reliability and Validity in Environmental Health Assessment. ES Energy & Environment, 23, 1057. https://doi.org/10.30919/esee1057
Kamasak , R, & Bulutlar, F,. (2010). The influence of knowledge sharing on innovation,  European Business Review, 22(3), 306-317.
Kero, C. A., & Bogale, A. T. (2024). Resource-Based View Theory to Achieve a Sustainable Competitive Advantage of the Firm: Systematic Literature Review. Journal of Strategic Management, 9(2), 45–67. https://doi.org/10.5281/zenodo.10845621
Khandekar, A. and Sharma, A. (2006). Organizational learning and Performance: Understanding Indian scenario in present global context., Education Training, 48 (8/9), 682-692.
Koohang, AlexA,,; Paliszkiewicz, JoannaJ., &; Goluchowski, Jerzy J. (2017). The impact of leadership on trust, knowledge management, and organizational performance A research model., Industrial Management & Data Systems, 117  (3), 521-537. https://doi.org/10.1177/1938965520973583
Liao, S. H., & Wu, C. C. (2010). System perspective of knowledge management, organizational learning, and organizational innovation. Expert systems with Applications, 37(2), 1096-1103.
Mirfakhredini, Seyed HaiderH., Hatami Nasab, Seyed HasanH., Taleifar, RezaR., and & Kejkaomanfard, AmirrezaA. (1389). Knowledge management, knowledge innovation and innovation performance in small and medium companies. Business Management Perspectives, 9(2), 103-118. [in persian]
Mobini Dehkordi, A., & Keshtkar Haranaki, M. (2015). Analyzing the Effects of Three-Dimensional Model on Social Innovation: A Case Study of a Company in Iran's Automotive Industry. Innovation Management Journal, 3(4), 57-75. [in persian]
Mohammadi Hosseini, Seyed AhmadA., Amin Bidakhti, Ali AkbarA., &. Jamshidi, LalehL. (2012). Examining the role of organizational learning in increasing innovation performance. Bi-Quarterly Journal of Innovation and Value Creation, 2 (4), 83-95. [in persian]
Neely, A. D., Adams, C., & Kennerley, M. (2002). The performance prism: The scorecard for measuring and managing business success (pp. 159-160). London: Prentice Hall Financial Times.
Nikabadi, M. S., Dehghan, M., & Arani, M. F. (2015). The effect of knowledge management strategies on performance of new product development in knowledge-based companies. Indian Journal of Science and Technology, 8(S7), 263-277.
Nowrozi Cheshme Ali, ElhamE.,; Roshan, AligliA., &; Faithful, Milad M. (2016). Analysis of the effect of intellectual capital on organizational performance with the mediating role of knowledge management in Iran's oil terminals company. Human Resource Education and Development Quarterly, 4(13), 95-119. [in persian]
Rahnavard, Faraj F.Elah (1387). Effective factors on improving the performance of Iran's public sector organizations., Journal of Humanities and Social Sciences of Management, 4 (31), 78-100. [in persian]
Rastgar, A., & Maghsoodi, T. (2016). The Impact of Transformational Leadership on Organizational Innovation: Mediating Role of Knowledge Sharing. Management Studies in Development and Evolution, 25(80), 157-182. doi: 10.22054/jmsd.2016.4034 [in persian]
Ringle, C. M., Wende, S., & Becker, J.-M. (2015). SmartPLS 3 [Computer software]. Retrieved from http://www.smartpls.com
Sadegiyan, M., Montazeri, M., Ghahremani, J. (2023). Pathology of knowledge management development based on three-pronged modelin universities of Kerman province, Journal of New Approaches in Educational Administration, 14(3), 210-227. magiran.com/p2661468. [in persian]
Sanjaghi, Mohammad M., Joneidi Jafari, Y., Ghazanfari, M.J.Ibrahim and colleagues (2012). Measuring processes and key success factors of knowledge management (a case study of the headquarters of a defense-security organization). Protection-security researches of Imam Hossein University, 2 (2), 77-100. [in persian]
Samere Shahbazi, S., & Emad Ggolmohammadi, E. (2019). The impact of knowledge management on performance of corporations with an emphasis on the role of social capital and dynamic capability, Standard and Quality Management Journal, 9(3), 35-46. [in persian]
Shakeri, R., Hasani, R., Abdolmaleki, M., & Azhang, M. R. (2022). Introducing the Innovation Performance Model of Knowledge-based Companies: A meta-Synthesis Approach. Public Management Researches, 15(55), 125-154. doi: 10.22111/jmr.2021.34686.5113 [in persian]
Sojoudi, H., Bagherzadeh khajeh, M., Bafandeh Zendeh, A., & Iranzadeh, S. (2021). Presenting a Pattern for Success of Knowledge Management in the Knowledge-Based Companies Using Mixed Approach. International Journal of Information Science and Management (IJISM), 19(1), 125-145.
Ştefan, S.C., Popa, I., Olariu, A.A., Popa, Ş.C. and Popa, C.-F. (2024). Knowledge management–performance nexus: Mediating effect of motivation and innovation. Business Process Management Journal, Vol. 30 (8), No. 8, pp. 27-48. https://doi.org/10.1108/BPMJ-07-2023-0537
Sun, W., Chen, K., & Mei, J. (2024). Integrating the resource-based view and dynamic capabilities: A comprehensive framework for sustaining competitive advantage in dynamic markets. EPRA International Journal of Economic and Business Review, 12(9), 45-62. https://doi.org/10.36713/epra18157
Yunis, ManalM., Abdul-Nasser El-Kassar, A., & Abbas Tarhini, A. (2017). Impact of ICT-based innovations on organizational performance: The role of corporate entrepreneurship., Journal of Enterprise Information Management, 30)1(, 22-141. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2017.12.030
Zahedi, M. R., & Vaziri Godarzi, E. (2023). Designing the Structural Capital Model for Knowledge-Based Companies. Journal of Industrial Engineering and Management Studies, 10(1), 129-140. doi: 10.22116/jiems.2023.353852.1498
Zehir, C., Can, E., & Karaboga, T. (2015). Linking Entrepreneurial Orientation to Firm Performance: The Role of Differentiation Strategy and Innovation Performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 210, 358-367. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.11.381
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
علوم و فنون مدیریت اطلاعات
دوره 12، شماره 1
فروردین 1405
صفحه 42-60

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار